O arkuszu - Matura maj 2014
Matura z matematyki z maja 2014 to arkusz o szczególnym znaczeniu historycznym. To pierwszy rok obowiązywania nowej formuły egzaminu - format 25 zadań zamkniętych plus 9 otwartych, który znamy do dziś. CKE wprowadziła wtedy nową podstawę programową i całkowicie zmienioną strukturę arkusza. Dlatego ten egzamin warto znać - pokazuje, jak wyglądał punkt startowy obecnej matury.
Arkusz składał się z 25 zadań zamkniętych (po 1 punkcie) oraz 9 zadań otwartych (za 2-5 punktów). Łącznie do zdobycia było 50 punktów. Próg zdawalności to 30%, czyli 15 punktów - ale jeśli chcesz mieć komfortowy wynik, celuj w 30+ punktów.
Jak na pierwszy arkusz w nowej formule, poziom trudności był rozsądny. CKE nie chciała zaskoczyć uczniów zbyt mocno. W porównaniu z maturą z maja 2015, która podniosła poprzeczkę, arkusz z 2014 jest bardziej przewidywalny i świetnie nadaje się jako pierwszy arkusz do ćwiczeń. Pełną listę wszystkich dostępnych arkuszy znajdziesz w kompletnej bazie zadań CKE.
Poniżej znajdziesz rozkład kategorii, analizę trudności, rozwiązania wybranych zadań krok po kroku i pełną listę wszystkich 34 zadań z linkami.
Rozkład kategorii w arkuszu
| Kategoria | Liczba zadań | Punkty |
|---|---|---|
| Równania i nierówności | 3 | 8 |
| Planimetria | 3 | 7 |
| Potęgi i pierwiastki | 2 | 2 |
| Stereometria | 2 | 5 |
| Funkcja liniowa | 2 | 2 |
| Ciągi | 2 | 2 |
| Prawdopodobieństwo | 2 | 3 |
| Funkcje | 2 | 3 |
| Geometria analityczna | 2 | 2 |
| Funkcja kwadratowa | 1 | 3 |
| Logarytmy | 1 | 1 |
| Procenty | 1 | 1 |
| Układy równań | 1 | 1 |
| Wyrażenia algebraiczne | 1 | 1 |
| Trygonometria | 1 | 1 |
| Kombinatoryka | 1 | 1 |
| Statystyka | 1 | 1 |
| Liczby rzeczywiste | 1 | 2 |
Arkusz jest bardzo zrównoważony - aż 18 różnych kategorii. Dominują trzy działy: równania i nierówności (3 zadania, 8 punktów - w tym jedno otwarte za 5 pkt), planimetria (3 zadania, 7 punktów) i stereometria (2 zadania, 5 punktów).
Zwróć uwagę na równania i nierówności - 8 punktów to aż 16% arkusza. Jeśli dobrze opanujesz rozkładanie wielomianów, równania z wartością bezwzględną i nierówności kwadratowe, masz ogromny zapas punktowy. Przeczytaj nasz przewodnik po równaniach i nierównościach, żeby mieć wszystkie metody w jednym miejscu.
Poziom trudności
Łatwe (ok. 17 punktów) - zadania zamknięte z potęg i pierwiastków, logarytmów, procentów, funkcji liniowej, układów równań, wyrażeń algebraicznych. To czyste rachunki i podstawowe wzory. Jeśli te zadania sprawiają ci trudność, zacznij od powtórki potęg i pierwiastków i logarytmów.
Średnie (ok. 19 punktów) - ciągi, trygonometria, planimetria (zamknięte i otwarte za 2 pkt), prawdopodobieństwo, geometria analityczna, funkcje. Tu potrzebujesz pewności w stosowaniu wzorów i umiejętności rozrysowania problemu. Kluczowe materiały: trygonometria na maturze, prawdopodobieństwo.
Trudne (ok. 14 punktów) - równanie wielomianowe za 2 pkt (zad. 27), dowód z podzielności (zad. 28), stereometria za 4 pkt (zad. 32), zadanie z treścią za 5 pkt (zad. 33). Te zadania decydują o różnicy między 60% a 80%+. Nawet jeśli nie rozwiążesz ich w całości, walcz o punkty cząstkowe - samo poprawne zapisanie równania czy narysowanie rysunku daje punkty. Przygotuj się z przewodnikiem po stereometrii i kombinatoryce.
Rozwiązania wybranych zadań
Zadanie 3 - Potęgi i pierwiastki (1 pkt) ↗
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Rozwiązanie:
Mamy dwa ułamki z niewymiernym mianownikiem. Klucz to usunięcie niewymierności (racjonalizacja). Mnożymy licznik i mianownik każdego ułamka przez sprzężenie mianownika.
Pierwszy ułamek:
Drugi ułamek:
Teraz odejmujemy:
2
To klasyczne zadanie na racjonalizację mianownika. Wzór skróconego mnożenia to twój najlepszy przyjaciel w takich zadaniach. Pamiętaj, że na maturze mnożysz zawsze przez sprzężenie - jeśli w mianowniku jest , mnożysz przez i odwrotnie. Więcej w przewodniku po potęgach i pierwiastkach.
Rozwiąż to zadanie na Sprawnej Maturze
Zadanie 4 - Logarytmy (1 pkt) ↗
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Sformułowanie z wpisu: Wartość wyrażenia jest równa
Rozwiązanie:
Musimy obliczyć . Zarówno 8 jak i 16 to potęgi dwójki: i . Korzystamy z definicji logarytmu i zamiany podstawy.
Stosujemy wzór :
Teraz dodajemy:
Kluczowa umiejętność: rozpoznawanie potęg wspólnej podstawy. Gdy widzisz , od razu myśl "obie liczby to potęgi 2". Alternatywny sposób: z definicji oznacza , czyli , stąd i . Więcej o logarytmach na maturze.
Rozwiąż to zadanie na Sprawnej Maturze
Zadanie 14 - Trygonometria (1 pkt)
Treść: Kąt ostry spełnia warunek . Oblicz wartość wyrażenia trygonometrycznego.
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Rozwiązanie:
Skoro , to w trójkącie prostokątnym przyprostokątna naprzeciw kąta ma długość 2, a przyprostokątna przy kącie ma długość 5.
Z twierdzenia Pitagorasa obliczamy przeciwprostokątną:
Teraz znamy wszystkie boki trójkąta, więc możemy obliczyć dowolną funkcję trygonometryczną:
Stąd wyznaczamy żądaną wartość, podstawiając odpowiednie wyrażenia.
Zadanie 24 - Kombinatoryka (1 pkt)
Treść: Na ile sposobów można wybrać 2 zawodników z 10-osobowej drużyny?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Rozwiązanie:
Wybieramy 2 osoby z 10 - kolejność nie ma znaczenia (nie przypisujemy im ról, tylko wybieramy parę). To klasyczna kombinacja:
45 sposobów
Na maturze zadania na kombinacje pojawiają się regularnie. Pamiętaj regułę: jeśli kolejność ma znaczenie, to wariacja. Jeśli nie - kombinacja. Tutaj para (Jan, Piotr) to to samo co (Piotr, Jan), więc stosujemy kombinację.
Szybki sposób na obliczanie : to zawsze . Dla masz . Przeczytaj przewodnik po kombinatoryce.
Zadanie 27 - Równanie wielomianowe (2 pkt) ↗
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Rozwiązanie:
- Krok 1
Grupowanie
Wielomian trzeciego stopnia rozkładamy, grupując wyrazy parami:
- Krok 2
Wyciągnięcie wspólnego czynnika
Oba składniki zawierają :
- Krok 3
Rozkład różnicy kwadratów
Wyrażenie to różnica kwadratów:
- Krok 4
Rozwiązania
Każdy czynnik przyrównujemy do zera:
To jedno z najważniejszych zadań otwartych w tym arkuszu. Metoda grupowania to technika, która pojawia się na maturze co kilka lat. Schemat: podziel 4 wyrazy na 2 pary, z każdej wyciągnij wspólny czynnik, a potem wyciągnij wspólny nawias. Szukaj tego wzorca, gdy widzisz wielomian stopnia 3.
Schemat punktowania: (1) poprawne pogrupowanie i wyciągnięcie , (2) pełny rozkład i wszystkie trzy rozwiązania. Nawet sam poprawny rozkład na daje punkt cząstkowy. Więcej w przewodniku po równaniach.
Rozwiąż to zadanie na Sprawnej Maturze
Zadanie 28 - Dowód podzielności (2 pkt)
Treść: Liczba naturalna daje resztę 2 przy dzieleniu przez 7. Udowodnij, że daje resztę 4 przy dzieleniu przez 7.
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Rozwiązanie:
- Krok 1
Zapis algebraiczny
Skoro daje resztę 2 przy dzieleniu przez 7, to istnieje taka liczba całkowita , że:
- Krok 2
Podniesienie do kwadratu
- Krok 3
Wyodrębnienie wielokrotności 7
- Krok 4
Wniosek
Wyrażenie jest liczbą całkowitą (bo jest liczbą całkowitą). Zatem ma postać , co oznacza, że reszta z dzielenia przez 7 wynosi 4.
To typowe zadanie dowodowe na podzielność - pojawia się na maturze regularnie. Schemat jest zawsze taki sam: zapisz liczbę w postaci (gdzie to reszta), wykonaj żądaną operację (tu podniesienie do kwadratu), a potem pokaż, że wynik ma postać (gdzie to szukana reszta).
Najczęstszy błąd: uczniowie próbują "sprawdzić na przykładach" (np. , ). Przykłady to NIE jest dowód. CKE wymaga ogólnego rozumowania z literą . Za same przykłady dostajesz 0 punktów.
Zadanie 32 - Stereometria (4 pkt)
Treść: Prostopadłościan ma pole powierzchni całkowitej równe 198 cm². Krawędzie prostopadłościanu są w stosunku 1:2:3. Oblicz objętość tego prostopadłościanu.
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Rozwiązanie:
- Krok 1
Oznaczenia
Krawędzie prostopadłościanu w stosunku 1:2:3 zapiszemy jako , i .
- Krok 2
Pole powierzchni całkowitej
Prostopadłościan ma 3 pary ścian:
- Krok 3
Wyznaczenie
Z warunku :
(bierzemy wartość dodatnią, bo to długość krawędzi)
- Krok 4
Objętość
Krawędzie mają długości: cm, cm, cm.
Alternatywnie: .
Schemat punktowania CKE: (1) prawidłowe oznaczenie krawędzi - 1 pkt, (2) poprawne obliczenie pola powierzchni - 1 pkt, (3) wyznaczenie - 1 pkt, (4) obliczenie objętości - 1 pkt. Nawet jeśli pomylisz się w rachunkach na końcu, trzy pierwsze kroki dają 3 z 4 punktów.
Najczęstsze błędy:
- •Zapomnienie o mnożniku 2 w polu powierzchni (prostopadłościan ma pary ścian)
- •Pomylenie stosunku krawędzi z ich wartościami (stosunek 1:2:3 to , , , a nie 1, 2, 3)
- •Zapisanie objętości jako bez podstawienia
Przeczytaj przewodnik po stereometrii i przećwicz na zadaniach ze stereometrii.
Zadanie 33 - Zadanie z treścią (5 pkt)
Treść: Turysta wyruszył z punktu A do zamku na wzgórzu. Szedł drogą o długości 2,1 km pod górę ze średnią prędkością 3 km/h, a następnie wracał tą samą drogą z góry ze średnią prędkością 5 km/h. Czas przejścia w obie strony wyniósł 1 godzinę i 6 minut. Ile wynosiła droga turysty pod górę?
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Rozwiązanie:
- Krok 1
Oznaczenia
Oznaczmy długość drogi pod górę jako km, a długość drogi po płaskim jako km. Całkowita droga w jedną stronę to km, czyli .
- Krok 2
Prędkości
- •Pod górę: 3 km/h
- •Z góry: 5 km/h
- •Po płaskim (w obie strony): 4 km/h
- Krok 3
Czas przejścia
Czas = droga / prędkość. Całkowity czas w obie strony:
(1 godzina i 6 minut = 1,1 godziny)
Upraszczamy:
- Krok 4
Podstawienie
Z :
Sprowadzamy do wspólnego mianownika (30):
Droga turysty pod górę wynosiła 1,5 km.
Sprawdzenie: Pod górę: 1,5/3 = 0,5 h. Z góry: 1,5/5 = 0,3 h. Po płaskim (tam): 0,6/4 = 0,15 h. Po płaskim (z powrotem): 0,6/4 = 0,15 h. Razem: 0,5 + 0,3 + 0,15 + 0,15 = 1,1 h = 1 h 6 min. Zgadza się.
Schemat punktowania CKE: (1) poprawne oznaczenia i zapis danych - 1 pkt, (2) ułożenie równania - 2 pkt, (3) rozwiązanie równania - 1 pkt, (4) odpowiedź z właściwą jednostką - 1 pkt. To zadanie za 5 punktów, więc warto je podjąć nawet jeśli nie jesteś pewien - samo ułożenie równania daje 3 punkty.
Najczęstsze błędy:
- •Zamiana godzin na minuty (1 h 6 min to 1,1 h, NIE 1,06 h)
- •Zapomnienie, że turysta wraca tą samą drogą (droga po płaskim liczona dwukrotnie)
- •Brak sprawdzenia wyniku
Pełna lista zadań z rozwiązaniami
Wszystkie 34 zadania z tego arkusza są dostępne na Sprawnej Maturze z interaktywnym rozwiązaniem krok po kroku. Kliknij w dowolne zadanie, żeby je rozwiązać:
Zadania zamknięte (1 pkt):
- •Zadanie 1 - Równania i nierówności
- •Zadanie 2 - Potęgi i pierwiastki
- •Zadanie 3 - Potęgi i pierwiastki
- •Zadanie 4 - Logarytmy
- •Zadanie 5 - Funkcja liniowa
- •Zadanie 6 - Funkcja liniowa
- •Zadanie 7 - Procenty
- •Zadanie 8 - Wyrażenia algebraiczne
- •Zadanie 9 - Ciągi
- •Zadanie 10 - Ciągi
- •Zadanie 11 - Funkcje
- •Zadanie 12 - Funkcje
- •Zadanie 13 - Układy równań
- •Zadanie 14 - Trygonometria
- •Zadanie 15 - Planimetria
- •Zadanie 16 - Planimetria
- •Zadanie 17 - Geometria analityczna
- •Zadanie 18 - Geometria analityczna
- •Zadanie 19 - Stereometria
- •Zadanie 20 - Statystyka
- •Zadanie 21 - Prawdopodobieństwo
- •Zadanie 22 - Prawdopodobieństwo
- •Zadanie 23 - Funkcja kwadratowa
- •Zadanie 24 - Kombinatoryka
- •Zadanie 25 - Równania i nierówności
Zadania otwarte (2-5 pkt):
- •Zadanie 26 - Liczby rzeczywiste (2 pkt)
- •Zadanie 27 - Równania i nierówności (2 pkt)
- •Zadanie 28 - Równania i nierówności (2 pkt)
- •Zadanie 29 - Planimetria (3 pkt)
- •Zadanie 30 - Funkcja kwadratowa (3 pkt)
- •Zadanie 31 - Prawdopodobieństwo (2 pkt)
- •Zadanie 32 - Stereometria (4 pkt)
- •Zadanie 33 - Równania i nierówności (5 pkt)
- •Zadanie 34 - Stereometria (4 pkt)
Kluczowe wnioski z matury 2014
- 1.Równania i nierówności to fundament arkusza. 3 zadania za 8 punktów - 16% arkusza. Opanuj rozkład wielomianów, grupowanie, różnicę kwadratów i nierówności kwadratowe. Przećwicz na zadaniach z równań i nierówności.
- 2.Dowody podzielności mają stały schemat. Zadanie 28 to idealny przykład: zapisz liczbę jako , podnieś do kwadratu, wyłącz wielokrotność 7 i pokaż resztę. Ten schemat działa w każdym zadaniu na reszty z dzielenia. Nigdy nie "sprawdzaj na przykładach" - to nie jest dowód.
- 3.Stereometria wymaga systematyczności. Dwa zadania otwarte za łącznie 8 punktów (zad. 32 i 34). Klucz to prawidłowe oznaczenie krawędzi, obliczenie pola powierzchni i objętości krok po kroku. Nie przeskakuj etapów. Ćwicz stereometrię.
- 4.Racjonalizacja mianownika to pewny punkt. Zadanie 3 to klasyka. Wzór eliminuje pierwiastki z mianownika. Pojawia się na maturze co 2-3 lata. Powtórz potęgi i pierwiastki.
- 5.Zadania z treścią wymagają precyzji w oznaczeniach. Zadanie 33 za 5 punktów to dużo. Ale sam zapis danych i ułożenie równania daje 3 punkty. Zawsze zacznij od: co oznaczam literą, jakie mam dane, jakie równanie z tego wynika. Nawet jeśli nie rozwiążesz do końca, masz ponad połowę punktów.
Jak wykorzystać ten arkusz do nauki
- 1.Rozwiąż cały arkusz w warunkach egzaminowych. Daj sobie 170 minut, bez podglądania rozwiązań. Zaznacz, które zadania sprawiły ci trudność.
- 2.Sprawdź odpowiedzi i przeanalizuj błędy. Nie patrz tylko na wynik - porównaj swój tok rozumowania z rozwiązaniem. Czy pominąłeś jakiś krok? Czy twoje uzasadnienie byłoby wystarczające na maturze?
- 3.Zidentyfikuj słabe obszary. Jeśli nie dałeś rady zadaniom ze stereometrii, przeczytaj przewodnik po stereometrii i rozwiąż 10-15 podobnych zadań. To samo z planimetrią i równaniami.
- 4.Przećwicz sąsiednie roczniki. Po maturze z maja 2014 spróbuj matury maj 2015 i matury maj 2013 - porównanie arkuszy z różnych lat daje świetne wyczucie stylu CKE. Pełną listę znajdziesz w bazie arkuszy CKE.
- 5.Skup się na punktach cząstkowych. W zadaniach za 4-5 punktów nawet napisanie samej dziedziny, narysowanie rysunku lub obliczenie jednej wielkości pośredniej daje punkty. Nigdy nie zostawiaj pustej kartki. Każdy krok to potencjalny punkt.
Powodzenia! Jeśli chcesz przećwiczyć losowe zadanie z dowolnej kategorii, wejdź na stronę losowego zadania. A jeśli szukasz pełnych rozwiązań wszystkich zadań z interaktywnymi wskazówkami, sprawdź nasz plan premium lub przetestuj darmowo na Sprawnej Maturze.