O arkuszu - Matura maj 2015
Matura z matematyki na poziomie podstawowym z maja 2015 to arkusz o szczególnym znaczeniu historycznym. Był to pierwszy rok Formuły 2015 - CKE dopiero ustalało trudność i styl pytań. Efekt? Arkusz jest solidny, zbalansowany i świetnie nadaje się jako materiał treningowy, bo zadania testują szeroki przekrój wiedzy bez sztucznych pułapek.
Arkusz w Formule 2015 (matura 2015-2022) na poziomie podstawowym był wart 50 punktów, a czas na jego rozwiązanie to 170 minut. Próg zdawalności to 30%, czyli 15 punktów. W naszej bazie znajdziesz 34 zadania z tego arkusza, sumujące się dokładnie do tych 50 punktów.
Jeśli chcesz porównać ten arkusz z kolejnymi latami, sprawdź maturę z maja 2016 - zobaczysz, jak CKE stopniowo doprecyzowywało nową formułę. Pełna lista arkuszy z lat 2010-2025 czeka w kompletnej bazie arkuszy CKE.
Numery zadań i podział na zadania zamknięte i otwarte w tym artykule pochodzą z naszej bazy i są takie same jak na stronach zadań w aplikacji; mogą różnić się od oficjalnego arkusza CKE.
Rozkład kategorii w arkuszu
| Kategoria | Liczba zadań | Punkty |
|---|---|---|
| Równania i nierówności | 6 | 8 |
| Geometria analityczna | 6 | 8 |
| Stereometria | 4 | 7 |
| Ciągi | 3 | 7 |
| Prawdopodobieństwo | 2 | 5 |
| Funkcja kwadratowa | 2 | 3 |
| Funkcja liniowa | 2 | 2 |
| Planimetria | 2 | 2 |
| Wyrażenia algebraiczne | 1 | 2 |
| Logarytmy | 1 | 1 |
| Procenty | 1 | 1 |
| Potęgi i pierwiastki | 1 | 1 |
| Układy równań | 1 | 1 |
| Funkcje | 1 | 1 |
| Trygonometria | 1 | 1 |
Zdecydowanymi liderami są w naszej bazie równania i nierówności i geometria analityczna - po 6 zadań za 8 punktów każda. To więcej niż w wielu kolejnych rocznikach i jasny sygnał od CKE, że oba te działy są fundamentem egzaminu.
Stereometria pojawia się w klasycznym schemacie: 4 zadania za 7 punktów, w tym graniastosłup za 4 punkty - najwyżej punktowane zadanie w tej kategorii. Ciągi też ważą dużo - 3 zadania za 7 punktów, w tym zadanie 34, najwyżej punktowane zadanie całego arkusza za 5 punktów.
Rozwiązania krok po kroku
Zadanie 26 - Nierówność kwadratowa (otwarte, 2 pkt) ↗
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Rozwiązanie:
- Krok 1
Rozwijamy prawą stronę:
- Krok 2
- Krok 3
Rozkładamy na czynniki
Szukamy dwóch liczb, których suma wynosi , a iloczyn . To i :
- Krok 4
Rozwiązujemy nierówność iloczynową
Miejsca zerowe: i . Parabola ma ramiona skierowane do góry (), więc jest dodatnia na zewnątrz pierwiastków:
Schemat oceniania CKE wymaga jasnego pokazania każdego kroku: rozwinięcia prawej strony, przeniesienia na jedną stronę, rozkładu na czynniki i prawidłowego odczytania rozwiązania. Pominięcie któregokolwiek etapu kosztuje punkt. Narysowanie szkicu paraboli to dodatkowe zabezpieczenie - egzaminator od razu widzi, że rozumiesz, co robisz.
Pozostałe zadania arkusza
Poniższe zadania z tego arkusza możesz rozwiązać interaktywnie - kliknij w kartę, żeby zobaczyć pełną treść i sprawdzić swoje rozwiązanie.
Logarytmy (zadanie 2)
Tylko dwie z trzech wielkości w tym zadaniu są logarytmami - trzecia to zwykła liczba wymierna. Wskazówka: zapisz podstawy obu logarytmów jako potęgi o wykładniku ujemnym (, ), żeby policzyć je wprost z definicji.
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Rozwiązanie:
Zaczynamy od obliczenia każdej liczby osobno. Kluczowe to sprowadzenie logarytmów do potęg o wspólnej podstawie.
Liczba jest już podana: .
Obliczamy . Szukamy, do jakiej potęgi podnieść , żeby dostać :
bo . Stąd , czyli .
Obliczamy . Analogicznie:
bo . Stąd , czyli .
Teraz mnożymy:
Odpowiedź:
Zwróć uwagę na znaki! Trzy liczby ujemne dają iloczyn ujemny (minus razy minus to plus, ale plus razy minus to znowu minus). Najczęstszy błąd: pomylenie znaku logarytmu, gdy podstawa jest ułamkiem. Pamiętaj - logarytm z liczby większej niż 1 przy podstawie mniejszej niż 1 jest zawsze ujemny.
Rozwiąż to zadanie na Sprawnej Maturze
Potęgi i pierwiastki (zadanie 4)
Aby wyznaczyć niewiadomą, obie strony równania mnożymy przez sam mianownik z lewej strony - po prawej stronie powstaje wtedy różnica kwadratów. Wskazówka: skorzystaj ze wzoru skróconego mnożenia zamiast mnożyć nawiasy wprost.
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Rozwiązanie:
Mnożymy na krzyż (iloczyn skrajnych równa się iloczynowi środkowych):
Po prawej stronie rozpoznajemy wzór skróconego mnożenia :
Stąd:
Odpowiedź:
Piękne zadanie na wzór skróconego mnożenia - różnicę kwadratów. Klucz to zauważenie, że i to wyrażenia sprzężone. Ich iloczyn zawsze daje "czyste" wyrażenie wymierne, bez pierwiastków. To ten sam schemat, którego używasz przy usuwaniu niewymierności z mianownika. Więcej ćwiczeń na stronie potęg i pierwiastków.
Rozwiąż to zadanie na Sprawnej Maturze
Ciągi (zadanie 13)
Zależność między czwartym a pierwszym wyrazem ciągu geometrycznego prowadzi wprost do równania trzeciego stopnia na iloraz . Wskazówka: skorzystaj ze wzoru , żeby zapisać czwarty wyraz przez pierwszy i iloraz, a potem uprość otrzymane równanie.
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Rozwiązanie:
Korzystamy ze wzoru na -ty wyraz ciągu geometrycznego: .
Zapisujemy warunek z treści:
Ponieważ (ciąg geometryczny), dzielimy obie strony przez :
Sprawdzenie: , więc ciąg jest rosnący (dla )
Odpowiedź:
Zadanie proste, jeśli znasz wzór na wyraz ogólny ciągu geometrycznego. Kluczowe to pamiętać, że (potęga to , nie ). Warunek "ciąg rosnący" gwarantuje, że , więc nie musimy rozpatrywać ujemnych pierwiastków sześciennych.
Rozwiąż to zadanie na Sprawnej Maturze
Stereometria (zadanie 22)
Przekrój osiowy stożka będący trójkątem równobocznym od razu daje promień podstawy i wysokość stożka. Wskazówka: wysokość trójkąta równobocznego o boku to - to również wysokość stożka.
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Rozwiązanie:
Przekrój osiowy stożka to trójkąt, którego podstawa to średnica podstawy, a boki to tworzące stożka. Skoro ten trójkąt jest równoboczny o boku 6, to:
- •Średnica podstawy = 6, więc promień
- •Tworząca stożka (boki trójkąta równobocznego)
Obliczamy wysokość stożka z twierdzenia Pitagorasa (trójkąt prostokątny: , , ):
Objętość stożka:
Odpowiedź:
Najczęstszy błąd: pomylenie boku trójkąta ze średnicą lub promieniem. Przekrój osiowy stożka to zawsze trójkąt, którego podstawa to średnica (nie promień!). Dlatego bok 6 oznacza promień 3. Przeczytaj nasz przewodnik po stereometrii, żeby przećwiczyć wszystkie typy brył na maturze.
Rozwiąż to zadanie na Sprawnej Maturze
Równania i nierówności (zadanie 27)
Dowody nierówności dla dowolnych liczb rzeczywistych najczęściej sprowadzają się do zapisania wyrażenia jako sumy kwadratów. Wskazówka: spróbuj wydzielić pełny kwadrat z wyrazów zawierających .
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Rozwiązanie:
Wyrazy z dopełniamy do pełnego kwadratu: , więc z zużywamy , a zostaje :
Kwadrat liczby rzeczywistej nie jest ujemny i suma liczb nieujemnych też nie jest, więc dla każdych rzeczywistych i prawa strona jest nieujemna:
Rozwiąż to zadanie na Sprawnej Maturze
Stereometria (zadanie 32)
Przekątna graniastosłupa, przekątna podstawy i wysokość tworzą trójkąt prostokątny, a podany cosinus kąta nachylenia wiąże w nim przekątną podstawy z przekątną bryły. Wskazówka: z jedynki trygonometrycznej wyznacz sinus tego samego kąta - to on łączy daną wysokość z przekątną bryły, a przekątna kwadratu o boku ma długość .
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Rozwiązanie:
Niech to krawędź podstawy, przekątna bryły, kąt jej nachylenia do podstawy. Wysokość, przekątna podstawy i przekątna bryły tworzą trójkąt prostokątny, w którym leży przy przekątnej podstawy.
Z jedynki trygonometrycznej dla kąta ostrego:
Sinus wiąże daną wysokość z przekątną bryły, a cosinus tę przekątną z przekątną podstawy:
Stąd , a pole podstawy to . Pole boczne to obwód podstawy razy wysokość:
Odpowiedź:
Rozwiąż to zadanie na Sprawnej Maturze
Ciągi (zadanie 34)
To najwyżej punktowane zadanie arkusza - łączy wzór na sumę ciągu arytmetycznego z warunkiem geometrycznym na wybrane wyrazy. Wskazówka: zacznij od wzoru na sumę n początkowych wyrazów, żeby wyznaczyć pierwszy wyraz i różnicę ciągu.
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Rozwiązanie:
Niech to pierwszy wyraz, a różnica ciągu. Ze wzoru na sumę:
Ze średniej arytmetycznej trzech wskazanych wyrazów:
Podstawiamy i dostajemy , więc , oraz . W ciągu geometrycznym kwadrat wyrazu środkowego równa się iloczynowi skrajnych:
Odpowiedź:
Rozwiąż to zadanie na Sprawnej Maturze
Pełna lista zadań z rozwiązaniami
W naszej bazie znajdziesz 34 zadania z tego arkusza z interaktywnym rozwiązaniem krok po kroku. Kliknij w dowolne zadanie, żeby je rozwiązać:
Zadania zamknięte:
- •Zadanie 2 - Logarytmy (1 pkt)
- •Zadanie 3 - Procenty (1 pkt)
- •Zadanie 4 - Potęgi i pierwiastki (1 pkt)
- •Zadanie 5 - Układy równań (1 pkt)
- •Zadanie 6 - Równania i nierówności (1 pkt)
- •Zadanie 7 - Równania i nierówności (1 pkt)
- •Zadanie 8 - Funkcje (1 pkt)
- •Zadanie 9 - Funkcja liniowa (1 pkt)
- •Zadanie 10 - Funkcja liniowa (1 pkt)
- •Zadanie 11 - Funkcja kwadratowa (1 pkt)
- •Zadanie 12 - Równania i nierówności (1 pkt)
- •Zadanie 13 - Ciągi (1 pkt)
- •Zadanie 14 - Geometria analityczna (1 pkt)
- •Zadanie 15 - Trygonometria (1 pkt)
- •Zadanie 16 - Planimetria (1 pkt)
- •Zadanie 17 - Planimetria (1 pkt)
- •Zadanie 18 - Geometria analityczna (1 pkt)
- •Zadanie 19 - Geometria analityczna (1 pkt)
- •Zadanie 20 - Geometria analityczna (1 pkt)
- •Zadanie 21 - Stereometria (1 pkt)
- •Zadanie 22 - Stereometria (1 pkt)
- •Zadanie 23 - Stereometria (1 pkt)
- •Zadanie 24 - Ciągi (1 pkt)
- •Zadanie 25 - Prawdopodobieństwo (1 pkt)
Zadania otwarte:
- •Zadanie 1 - Równania i nierówności (1 pkt)
- •Zadanie 26 - Równania i nierówności (2 pkt)
- •Zadanie 27 - Równania i nierówności (2 pkt)
- •Zadanie 28 - Geometria analityczna (2 pkt)
- •Zadanie 29 - Funkcja kwadratowa (2 pkt)
- •Zadanie 30 - Geometria analityczna (2 pkt)
- •Zadanie 31 - Wyrażenia algebraiczne (2 pkt)
- •Zadanie 32 - Stereometria (4 pkt)
- •Zadanie 33 - Prawdopodobieństwo (4 pkt)
- •Zadanie 34 - Ciągi (5 pkt)
Kluczowe wnioski z matury maj 2015
- 1.Równania i nierówności i geometria analityczna rządzą równo. Po 6 zadań za 8 punktów każda - to więcej niż w większości roczników. CKE od samego początku nowej formuły jasno komunikowało: algebra i geometria analityczna to fundament. Ćwicz równania i nierówności do skutku.
- 2.Geometria analityczna mocno reprezentowana. 6 zadań za 8 punktów to dużo. Proste, odcinki, współrzędne - te tematy CKE traktuje poważnie od 2015 roku. Ćwicz geometrię analityczną
- 3.Stereometria za duże punkty. 4 zadania za 7 punktów (w tym graniastosłup za 4 pkt). Kto opanuje bryły, ma ogromną przewagę nad resztą zdających. Ćwicz stereometrię
- 4.Ciągi - mało zadań, dużo punktów. 3 zadania za łącznie 7 punktów, w tym najwyżej punktowane zadanie arkusza za 5 pkt. Ciągi arytmetyczne i geometryczne to obowiązkowy temat. Ćwicz ciągi
- 5.Wzory skróconego mnożenia wszędzie. Pojawiają się w zadaniu z potęgami (zad. 4) i w dowodzie nierówności (zad. 27). To nie przypadek - wzory skróconego mnożenia to fundament, który pozwala rozwiązywać zadania szybciej i pewniej.
Jak wykorzystać ten arkusz do nauki
Tydzień 1 - Rozwiąż cały arkusz w warunkach egzaminacyjnych. Daj sobie 170 minut, wyłącz telefon - kalkulator prosty możesz zostawić przy sobie, tak jak na prawdziwym egzaminie. Nie zaglądaj do rozwiązań. Zapisz swoje odpowiedzi i porównaj z kluczem. Zanotuj każde zadanie, przy którym się wahałeś lub nie wiedziałeś, jak zacząć.
Tydzień 2 - Przeanalizuj błędy systematycznie. Dla każdego błędnego zadania określ przyczynę: brak wiedzy (nie znasz wzoru), brak umiejętności (znasz wzór, ale nie umiesz go zastosować) czy błąd rachunkowy (wiesz co robić, ale się pomyliłeś). Wróć do odpowiedniego tematu:
- •Algebra: równania i nierówności i logarytmy
- •Geometria: planimetria, stereometria i geometria analityczna
- •Ciągi: przewodnik po ciągach
- •Prawdopodobieństwo: przewodnik
- •Potęgi: przewodnik po potęgach
Tydzień 3 - Rozwiąż ponownie i porównaj. Rozwiąż ten sam arkusz jeszcze raz - tym razem powinno pójść szybciej i pewniej. Gdy wynik przekroczy 80%, przejdź do matury z maja 2016. Możesz też potrenować na symulatorze matury, który losowo składa arkusze z prawdziwych zadań CKE.
Przygotowujesz się do matury? Na Sprawnej Maturze mamy ponad 2300 zadań z prawdziwych arkuszy CKE z rozwiązaniami krok po kroku. Możesz też spróbować losowego zadania, żeby sprawdzić swoją wiedzę z różnych kategorii.