Przejdź do treści

Sin 180 stopni: ile wynosi i dlaczego sinus kąta półpełnego to 0

sin 180° = 0, bo kąt półpełny wskazuje punkt (-1, 0) na okręgu jednostkowym. Zobacz, jak działa wzór sin(180° - α) = sin α.

Opublikowano: · 13 min czytania

Sinus kąta 180 stopni wynosi 0: sin⁡180∘=0\sin 180^\circ = 0. Wynika to z definicji, bo ramię kąta półpełnego leży na ujemnej półosi OxOx, a każdy punkt tej półosi ma drugą współrzędną równą zero. W radianach to ten sam fakt zapisany inaczej: sin⁡π=0\sin \pi = 0.

W skrócie

  • sin⁡180∘=0\sin 180^\circ = 0, bo punkt (−1,0)(-1, 0) na okręgu jednostkowym ma rzędną równą zero.
  • W radianach kąt półpełny to π\pi, więc sin⁡π=0\sin \pi = 0, a sinus zeruje się dla każdego kąta k⋅180∘k \cdot 180^\circ.
  • Nie myl go z cosinusem: cos⁡180∘=−1\cos 180^\circ = -1, a tg⁡180∘=0\operatorname{tg} 180^\circ = 0.
  • Na maturze najczęściej przydaje się wzór sin⁡(180∘−α)=sin⁡α\sin(180^\circ - \alpha) = \sin\alpha, na przykład sin⁡150∘=sin⁡30∘=12\sin 150^\circ = \sin 30^\circ = \frac12.

Ile wynosi sin 180 stopni i po co ci to na maturze

Odpowiedź jest krótka: zero. Ciekawsze jest to, skąd się bierze, bo ten sam mechanizm tłumaczy całą resztę trygonometrii kątów rozwartych. Na maturze podstawowej sam sin⁡180∘\sin 180^\circ rzadko jest pytaniem samym w sobie. Pojawia się za to w środku rachunku: w wyrażeniach typu sin⁡180∘+cos⁡180∘\sin 180^\circ + \cos 180^\circ, we wzorach redukcyjnych i w polu trójkąta liczonym z sinusa kąta rozwartego. Wszystkie zadania z tego tematu znajdziesz w dziale Trygonometria w bazie zadań, a tutaj rozbieramy sam kąt półpełny na części.

Kąt 180∘180^\circ nazywa się kątem półpełnym, bo to połowa kąta pełnego 360∘360^\circ. Jego ramiona tworzą prostą: jedno idzie w prawo wzdłuż dodatniej półosi OxOx, drugie w lewo wzdłuż ujemnej. Ten obraz wystarczy, żeby policzyć wszystkie trzy podstawowe funkcje bez żadnej tabeli.

Sinus kąta w układzie współrzędnych

W szkole podstawowej sinus liczyłeś w trójkącie prostokątnym jako stosunek przyprostokątnej naprzeciw kąta do przeciwprostokątnej. Ta definicja działa tylko dla kątów ostrych, bo trójkąt prostokątny nie ma kąta rozwartego ani półpełnego. W liceum sinus dostaje definicję w układzie współrzędnych i ona obejmuje każdy kąt.

Ustawiasz kąt tak, żeby jego wierzchołek był w początku układu (0,0)(0, 0), a pierwsze ramię leżało na dodatniej półosi OxOx. Na drugim ramieniu wybierasz dowolny punkt P=(x,y)P = (x, y) różny od początku układu. Jego odległość od początku to r=x2+y2r = \sqrt{x^2 + y^2}. Wtedy:

sin⁡α=yr,cos⁡α=xr,tg⁡α=yx (x≠0)\sin\alpha = \frac{y}{r}, \qquad \cos\alpha = \frac{x}{r}, \qquad \operatorname{tg}\alpha = \frac{y}{x} \ (x \ne 0)

Najwygodniej wybrać punkt odległy o r=1r = 1, czyli leżący na okręgu jednostkowym. Wtedy sinus to po prostu druga współrzędna punktu, a cosinus pierwsza. Szerzej o tej definicji i o znakach w ćwiartkach piszemy we wpisie o funkcjach trygonometrycznych kąta rozwartego w układzie współrzędnych.

Skąd się bierze sin 180 stopni równe zero

Dla kąta 180∘180^\circ drugie ramię leży na ujemnej półosi OxOx. Punkt na tym ramieniu odległy o 1 od początku układu to P=(−1,0)P = (-1, 0). Podstawiasz do definicji:

sin⁡180∘=yr=01=0\sin 180^\circ = \frac{y}{r} = \frac{0}{1} = 0

Gdybyś wziął inny punkt na tym samym ramieniu, na przykład (−5,0)(-5, 0), wynik się nie zmieni: 05=0\frac{0}{5} = 0. Sinus zależy od kąta, nie od tego, który punkt ramienia wybierzesz. To samo rozumowanie daje od razu dwie pozostałe wartości:

  • •cos⁡180∘=xr=−11=−1\cos 180^\circ = \frac{x}{r} = \frac{-1}{1} = -1,
  • •tg⁡180∘=yx=0−1=0\operatorname{tg} 180^\circ = \frac{y}{x} = \frac{0}{-1} = 0.

Ta sama obserwacja działa dla kąta 0∘0^\circ: ramię leży na dodatniej półosi, punkt to (1,0)(1, 0), więc sin⁡0∘=0\sin 0^\circ = 0. Różnica między 0∘0^\circ a 180∘180^\circ wychodzi dopiero w cosinusie: cos⁡0∘=1\cos 0^\circ = 1, a cos⁡180∘=−1\cos 180^\circ = -1.

Sin 180 stopni w radianach, czyli sin π

Na rozszerzeniu, w zadaniach z wykresem i w kalkulatorach kąty często podaje się w radianach. Kąt pełny ma 2π2\pi radianów, więc kąt półpełny ma π\pi radianów:

180∘=π rad,sin⁡π=0180^\circ = \pi \ \text{rad}, \qquad \sin \pi = 0

Przeliczanie działa w obie strony według proporcji α∘180∘=αradπ\frac{\alpha^\circ}{180^\circ} = \frac{\alpha_{rad}}{\pi}. Kąt 90∘90^\circ to π2\frac{\pi}{2}, kąt 30∘30^\circ to π6\frac{\pi}{6}, a kąt 360∘360^\circ to 2π2\pi. Gdy w zadaniu widzisz samo π\pi bez stopni, chodzi o 180∘180^\circ, a nie o liczbę 3,143{,}14 stopnia.

Sin 180 na wykresie funkcji sinus

Wykres funkcji f(x)=sin⁡xf(x) = \sin x to fala, która startuje z zera, rośnie do 1 w π2\frac{\pi}{2}, wraca do zera w π\pi, spada do −1-1 w 3π2\frac{3\pi}{2} i wraca do zera w 2π2\pi. Punkt (π,0)(\pi, 0) to jedno z miejsc zerowych tej funkcji, czyli dokładnie zapis faktu sin⁡180∘=0\sin 180^\circ = 0.

Funkcja sinus ma okres 2π2\pi, czyli 360∘360^\circ, więc fala powtarza się w nieskończoność. Miejsca zerowe wypadają co pół okresu:

sin⁡x=0  ⟺  x=kπ, k∈Z\sin x = 0 \iff x = k\pi, \ k \in \mathbb{Z}

W stopniach to x=k⋅180∘x = k \cdot 180^\circ: zero dają kąty 0∘0^\circ, 180∘180^\circ, 360∘360^\circ, 540∘540^\circ, a także −180∘-180^\circ. Więcej o kształcie tej fali, amplitudzie i przesunięciach znajdziesz we wpisie o wykresie funkcji sinus i cosinus.

Z wykresu od razu widać też coś, co przyda się w zadaniach o kątach rozwartych: między 00 a π\pi fala leży nad osią. Sinus każdego kąta z przedziału (0∘,180∘)(0^\circ, 180^\circ) jest więc dodatni, a zeruje się dopiero na jego końcach.

Tabela: sinus najważniejszych kątów od 0 do 360 stopni

Poniżej wartości, które warto mieć w głowie. Zwróć uwagę na symetrię: sinus rośnie od 0∘0^\circ do 90∘90^\circ i maleje w lustrzanym odbiciu do 180∘180^\circ.

KątRadianysin⁡α\sin\alphacos⁡α\cos\alpha
0∘0^\circ000011
30∘30^\circπ6\frac{\pi}{6}12\frac1232\frac{\sqrt3}{2}
45∘45^\circπ4\frac{\pi}{4}22\frac{\sqrt2}{2}22\frac{\sqrt2}{2}
60∘60^\circπ3\frac{\pi}{3}32\frac{\sqrt3}{2}12\frac12
90∘90^\circπ2\frac{\pi}{2}1100
120∘120^\circ2π3\frac{2\pi}{3}32\frac{\sqrt3}{2}−12-\frac12
135∘135^\circ3π4\frac{3\pi}{4}22\frac{\sqrt2}{2}−22-\frac{\sqrt2}{2}
150∘150^\circ5π6\frac{5\pi}{6}12\frac12−32-\frac{\sqrt3}{2}
180∘180^\circπ\pi00−1-1
270∘270^\circ3π2\frac{3\pi}{2}−1-100
360∘360^\circ2π2\pi0011

Pełną tabelę z tangensem i kątami co jeden stopień masz w interaktywnej tabeli poniżej oraz we wpisie z tabelą wartości funkcji trygonometrycznych.

Tabela trygonometryczna: sin, cos, tg, ctg

Pełna tabela wartości funkcji trygonometrycznych dla kątów 0, 30, 45, 60, 90 stopni i całego zakresu 0-360. Wartości dokładne i dziesiętne, przełącznik stopnie/radiany, kopiowanie. Do matury z matematyki.

Otwórz kalkulator: Tabela trygonometryczna: sin, cos, tg, ctg

Jak zapamiętać sinus kątów od 0 do 180 stopni bez tabeli

Jest prosty schemat, który daje całą kolumnę sinusów w kilka sekund. Dla kątów 0∘0^\circ, 30∘30^\circ, 45∘45^\circ, 60∘60^\circ i 90∘90^\circ zapisujesz pod pierwiastkiem kolejne liczby od 0 do 4 i dzielisz przez 2:

02, 12, 22, 32, 42\frac{\sqrt0}{2}, \ \frac{\sqrt1}{2}, \ \frac{\sqrt2}{2}, \ \frac{\sqrt3}{2}, \ \frac{\sqrt4}{2}

Po uproszczeniu to 00, 12\frac12, 22\frac{\sqrt2}{2}, 32\frac{\sqrt3}{2}, 11, czyli dokładnie sinusy z tabeli. Dalej idziesz w lustrzanym odbiciu, bo sin⁡(180∘−α)=sin⁡α\sin(180^\circ - \alpha) = \sin\alpha: kąty 120∘120^\circ, 135∘135^\circ, 150∘150^\circ i 180∘180^\circ dostają te same liczby w odwrotnej kolejności, aż do 02=0\frac{\sqrt0}{2} = 0 przy kącie półpełnym.

Cosinus to ta sama lista czytana od końca dla kątów ostrych: cos⁡0∘=1\cos 0^\circ = 1, cos⁡30∘=32\cos 30^\circ = \frac{\sqrt3}{2} i tak dalej do cos⁡90∘=0\cos 90^\circ = 0. Dla kątów rozwartych dopisujesz minus, bo ramię jest po lewej stronie osi OyOy. Tak dochodzisz do cos⁡180∘=−1\cos 180^\circ = -1.

Wzory

Sinus kąta półpełnego:

sin⁡180∘=0\sin 180^\circ = 0

Wzór redukcyjny dla sinusa:

sin⁡(180∘−α)=sin⁡α\sin(180^\circ - \alpha) = \sin\alpha

Wzór redukcyjny dla cosinusa:

cos⁡(180∘−α)=−cos⁡α\cos(180^\circ - \alpha) = -\cos\alpha

Wzór redukcyjny dla tangensa:

tg⁡(180∘−α)=−tg⁡α\operatorname{tg}(180^\circ - \alpha) = -\operatorname{tg}\alpha

Sinus kąta powiększonego o 180°:

sin⁡(180∘+α)=−sin⁡α\sin(180^\circ + \alpha) = -\sin\alpha

Pole trójkąta z sinusem:

P=12⋅a⋅b⋅sin⁡γP = \frac12 \cdot a \cdot b \cdot \sin\gamma

Dlaczego sin(180° - α) = sin α

To najważniejszy wzór w tym wpisie, bo dzięki niemu sinus kąta rozwartego sprowadzasz do sinusa kąta ostrego. Uzasadnienie zajmuje dwa zdania. Kąt α\alpha wyznacza na okręgu jednostkowym punkt (x,y)(x, y). Kąt 180∘−α180^\circ - \alpha wyznacza punkt symetryczny względem osi OyOy, czyli (−x,y)(-x, y).

Symetria względem osi OyOy zmienia znak pierwszej współrzędnej, a drugiej nie rusza. Skoro sinus to druga współrzędna, zostaje bez zmian: sin⁡(180∘−α)=y=sin⁡α\sin(180^\circ - \alpha) = y = \sin\alpha. Cosinus to pierwsza współrzędna, więc zmienia znak: cos⁡(180∘−α)=−x=−cos⁡α\cos(180^\circ - \alpha) = -x = -\cos\alpha.

Podstaw α=0∘\alpha = 0^\circ, a dostaniesz sin⁡180∘=sin⁡0∘=0\sin 180^\circ = \sin 0^\circ = 0. Wartość sin⁡180∘\sin 180^\circ to więc szczególny przypadek tego samego wzoru, a nie osobny fakt do wkucia.

Kilka par, które warto rozpoznawać od razu:

  • •sin⁡150∘=sin⁡30∘=12\sin 150^\circ = \sin 30^\circ = \frac12,
  • •sin⁡135∘=sin⁡45∘=22\sin 135^\circ = \sin 45^\circ = \frac{\sqrt2}{2},
  • •sin⁡120∘=sin⁡60∘=32\sin 120^\circ = \sin 60^\circ = \frac{\sqrt3}{2},
  • •sin⁡100∘=sin⁡80∘\sin 100^\circ = \sin 80^\circ, choć żadnej z tych wartości nie znasz dokładnie.

Cały zestaw wzorów redukcyjnych, także dla 90∘±α90^\circ \pm \alpha i 360∘−α360^\circ - \alpha, opisujemy we wpisie o wzorach redukcyjnych z tabelą i zadaniami.

Sin 180 a cos 180: dwie wartości, których nie wolno pomylić

Najczęstszy błąd przy kącie półpełnym to zamiana sinusa z cosinusem. Obie liczby biorą się z tego samego punktu (−1,0)(-1, 0), ale z różnych współrzędnych:

  • •sinus czyta drugą współrzędną, więc sin⁡180∘=0\sin 180^\circ = 0,
  • •cosinus czyta pierwszą współrzędną, więc cos⁡180∘=−1\cos 180^\circ = -1.

Sprawdzian, który zawsze działa: jedynka trygonometryczna. Dla każdego kąta sin⁡2α+cos⁡2α=1\sin^2\alpha + \cos^2\alpha = 1. Dla 180∘180^\circ wychodzi 02+(−1)2=10^2 + (-1)^2 = 1, czyli się zgadza. Gdybyś pomylił wartości i wziął sin⁡180∘=−1\sin 180^\circ = -1 oraz cos⁡180∘=0\cos 180^\circ = 0, jedynka też by się zgodziła, więc ona nie wystarczy. Wtedy pomaga obraz: kąt półpełny kładzie ramię poziomo w lewo, a nie pionowo w dół. Pionowo w dół idzie ramię kąta 270∘270^\circ, i to dla niego sin⁡270∘=−1\sin 270^\circ = -1. Więcej o samej tożsamości przeczytasz we wpisie o jedynce trygonometrycznej.

Szczegóły drugiej wartości i zadania, w których to cosinus kąta półpełnego zmienia wynik, omawiamy osobno we wpisie cos 180 stopni: ile wynosi i jak go używać.

Tangens i cotangens kąta 180 stopni

Tangens to iloraz sinusa przez cosinus, więc dla kąta półpełnego liczysz:

tg⁡180∘=sin⁡180∘cos⁡180∘=0−1=0\operatorname{tg} 180^\circ = \frac{\sin 180^\circ}{\cos 180^\circ} = \frac{0}{-1} = 0

Z cotangensem jest inaczej. ctg⁡180∘=cos⁡180∘sin⁡180∘=−10\operatorname{ctg} 180^\circ = \frac{\cos 180^\circ}{\sin 180^\circ} = \frac{-1}{0}, a przez zero się nie dzieli, więc cotangens kąta półpełnego nie istnieje. To jedyny przypadek w tej czwórce, w którym zero sinusa robi problem. Ta sama sytuacja dotyczy ctg⁡0∘\operatorname{ctg} 0^\circ i ctg⁡360∘\operatorname{ctg} 360^\circ, czyli każdego kąta, dla którego sinus jest zerem.

Odwrotnie działa tangens kąta prostego: tg⁡90∘=10\operatorname{tg} 90^\circ = \frac{1}{0} nie istnieje, bo zeruje się cosinus. Dobrze to rozróżniać, bo zadania zamknięte lubią wpisywać wśród odpowiedzi wyrażenie, które nie ma sensu.

Sinus kąta rozwartego w trójkącie

W geometrii kąt 180∘180^\circ nie może być kątem trójkąta, ale suma kątów trójkąta to właśnie 180∘180^\circ. Dlatego wzór sin⁡(180∘−α)=sin⁡α\sin(180^\circ - \alpha) = \sin\alpha ma prostą interpretację: w trójkącie o kątach α\alpha, β\beta, γ\gamma sinus kąta γ\gamma jest równy sinusowi sumy dwóch pozostałych, bo γ=180∘−(α+β)\gamma = 180^\circ - (\alpha + \beta).

W praktyce wzór przydaje się najczęściej w polu trójkąta i równoległoboku. Pole trójkąta o bokach aa, bb i kącie γ\gamma między nimi to 12absin⁡γ\frac12 ab\sin\gamma, a pole równoległoboku to absin⁡γab\sin\gamma. Gdy kąt jest rozwarty, liczysz jego sinus przez kąt ostry: dla γ=120∘\gamma = 120^\circ bierzesz sin⁡60∘\sin 60^\circ, dla γ=150∘\gamma = 150^\circ bierzesz sin⁡30∘\sin 30^\circ.

Wartość sin⁡180∘=0\sin 180^\circ = 0 ma tu ładne znaczenie geometryczne. Gdyby kąt między bokami aa i bb urósł do 180∘180^\circ, oba boki leżałyby na jednej prostej i trójkąt zrobiłby się płaski. Wzór daje wtedy P=12ab⋅0=0P = \frac12 ab \cdot 0 = 0, czyli dokładnie to, czego się spodziewasz: płaski trójkąt nie ma pola.

Z tego samego powodu w zadaniu, w którym znasz sin⁡α\sin\alpha kąta rozwartego i liczysz cosinus, znak rozstrzyga się sam: cosinus kąta rozwartego jest ujemny, bo punkt na ramieniu leży w drugiej ćwiartce, gdzie x<0x < 0. Liczysz cos⁡2α=1−sin⁡2α\cos^2\alpha = 1 - \sin^2\alpha i bierzesz pierwiastek ze znakiem minus.

Gdzie w zadaniach ukrywa się kąt 180 stopni

Kąt półpełny rzadko stoi w treści zadania wprost. Częściej siedzi w założeniu, które trzeba zauważyć samemu, a wtedy wzór sin⁡(180∘−α)=sin⁡α\sin(180^\circ - \alpha) = \sin\alpha robi resztę. Oto sytuacje, w których warto o nim pomyśleć:

  • •Kąty przyległe. Dwa kąty przyległe sumują się do 180∘180^\circ, więc mają równe sinusy. Jeśli kąt ostry ma sinus 35\frac35, to kąt do niego przyległy też.
  • •Równoległobok. Sąsiednie kąty równoległoboku sumują się do 180∘180^\circ. Pole absin⁡γab\sin\gamma wychodzi więc takie samo, czy weźmiesz kąt ostry, czy rozwarty. Dla kątów 60∘60^\circ i 120∘120^\circ oba sinusy są równe 32\frac{\sqrt3}{2}.
  • •Czworokąt wpisany w okrąg. Przeciwległe kąty czworokąta wpisanego w okrąg sumują się do 180∘180^\circ, więc mają te same sinusy, a cosinusy przeciwnych znaków.
  • •Trapez. Kąty przy tym samym ramieniu trapezu sumują się do 180∘180^\circ, z tym samym skutkiem dla sinusa.
  • •Trójkąt. Suma kątów to 180∘180^\circ, więc sin⁡γ=sin⁡(α+β)\sin\gamma = \sin(\alpha + \beta). Znając dwa kąty, znasz sinus trzeciego.

Twierdzenie sinusów i cosinusów a kąt półpełny

Twierdzenie sinusów mówi, że w każdym trójkącie stosunek boku do sinusa kąta naprzeciw niego jest stały i równy średnicy okręgu opisanego:

asin⁡α=bsin⁡β=csin⁡γ=2R\frac{a}{\sin\alpha} = \frac{b}{\sin\beta} = \frac{c}{\sin\gamma} = 2R

Gdy kąt naprzeciw boku jest rozwarty, znów pomaga wzór redukcyjny. W trójkącie, w którym bok a=10a = 10 leży naprzeciw kąta 150∘150^\circ, masz 2R=10sin⁡150∘=1012=202R = \frac{10}{\sin 150^\circ} = \frac{10}{\frac12} = 20, czyli R=10R = 10. Gdyby ktoś podstawił ujemny sinus, dostałby ujemny promień, co od razu zdradza błąd.

Twierdzenie cosinusów pokazuje z kolei, co dzieje się w granicy, gdy kąt dochodzi do 180∘180^\circ. Wzór c2=a2+b2−2abcos⁡γc^2 = a^2 + b^2 - 2ab\cos\gamma dla γ=180∘\gamma = 180^\circ daje c2=a2+b2+2ab=(a+b)2c^2 = a^2 + b^2 + 2ab = (a + b)^2, czyli c=a+bc = a + b. Trzeci bok jest wtedy sumą dwóch pozostałych, więc trójkąt jest płaski, a jego pole 12absin⁡180∘\frac12 ab\sin 180^\circ wynosi zero. Oba wzory mówią to samo innym językiem. Kiedy sięgać po który z nich, opisujemy we wpisie o tym, kiedy stosować twierdzenie sinusów, a kiedy cosinusów.

Przykład 1: Wyrażenie z sinusem i cosinusem 180°

0/4

Treść: Oblicz wartość wyrażenia sin⁡180∘+2sin⁡150∘−cos⁡180∘\sin 180^\circ + 2\sin 150^\circ - \cos 180^\circ.

Pokaż rozwiązanie krok po kroku
  1. Krok 1

    Wartości dla kąta półpełnego

    Z punktu (−1,0)(-1, 0) na okręgu jednostkowym odczytujesz sin⁡180∘=0\sin 180^\circ = 0 i cos⁡180∘=−1\cos 180^\circ = -1.

  2. Krok 2

    Sinus 150° przez wzór redukcyjny

    Zapisujesz 150∘=180∘−30∘150^\circ = 180^\circ - 30^\circ, więc sin⁡150∘=sin⁡30∘=12\sin 150^\circ = \sin 30^\circ = \frac12.

  3. Krok 3

    Podstawiasz i liczysz

    0+2⋅12−(−1)=0+1+1=20 + 2 \cdot \frac12 - (-1) = 0 + 1 + 1 = 2
Odpowiedź:

22.

Przykład 2: Iloczyn sinusów i sinus kąta półpełnego

0/4

Treść: Wartość wyrażenia sin⁡120∘⋅sin⁡60∘+sin⁡180∘\sin 120^\circ \cdot \sin 60^\circ + \sin 180^\circ jest równa:

  • A34\frac34
  • B32\frac{\sqrt3}{2}
  • C12\frac12
  • D00

Pokaż rozwiązanie krok po kroku
  1. Krok 1

    Sinus 120° przez kąt ostry

    sin⁡120∘=sin⁡(180∘−60∘)=sin⁡60∘=32\sin 120^\circ = \sin(180^\circ - 60^\circ) = \sin 60^\circ = \frac{\sqrt3}{2}.

  2. Krok 2

    Iloczyn

    32⋅32=34\frac{\sqrt3}{2} \cdot \frac{\sqrt3}{2} = \frac{3}{4}.

  3. Krok 3

    Dodajesz sinus kąta półpełnego

    34+sin⁡180∘=34+0=34\frac34 + \sin 180^\circ = \frac34 + 0 = \frac34.

Odpowiedź: A

Wyrażenie jest równe 34\frac34. Kto wziął sin⁡180∘=−1\sin 180^\circ = -1, dostał −14-\frac14, czyli wynik spoza listy.

Przykład 3: Pole trójkąta z kątem rozwartym

0/4

Treść: W trójkącie dwa boki mają długości 66 i 88, a kąt między nimi ma miarę 150∘150^\circ. Oblicz pole tego trójkąta.

Pokaż rozwiązanie krok po kroku
  1. Krok 1

    Wzór na pole z sinusem

    P=12⋅a⋅b⋅sin⁡γP = \frac12 \cdot a \cdot b \cdot \sin\gamma, gdzie γ\gamma to kąt między bokami aa i bb.

  2. Krok 2

    Sinus kąta rozwartego

    sin⁡150∘=sin⁡(180∘−30∘)=sin⁡30∘=12\sin 150^\circ = \sin(180^\circ - 30^\circ) = \sin 30^\circ = \frac12.

  3. Krok 3

    Podstawiasz

    P=12⋅6⋅8⋅12=12P = \frac12 \cdot 6 \cdot 8 \cdot \frac12 = 12
Odpowiedź:

1212. Gdyby kąt między tymi bokami miał 180∘180^\circ, pole wyniosłoby 12⋅6⋅8⋅0=0\frac12 \cdot 6 \cdot 8 \cdot 0 = 0, bo trójkąt byłby odcinkiem.

Przykład 4: Wyrażenie z kątami ostrymi, rozwartymi i półpełnym

0/4

Treść: Oblicz wartość wyrażenia sin⁡180∘⋅cos⁡60∘+sin⁡120∘⋅cos⁡150∘\sin 180^\circ \cdot \cos 60^\circ + \sin 120^\circ \cdot \cos 150^\circ.

Pokaż rozwiązanie krok po kroku
  1. Krok 1

    Pierwszy iloczyn

    sin⁡180∘=0\sin 180^\circ = 0, więc cały iloczyn 0⋅cos⁡60∘0 \cdot \cos 60^\circ jest równy 00, niezależnie od wartości cosinusa.

  2. Krok 2

    Sinus 120°

    sin⁡120∘=sin⁡(180∘−60∘)=sin⁡60∘=32\sin 120^\circ = \sin(180^\circ - 60^\circ) = \sin 60^\circ = \frac{\sqrt3}{2}.

  3. Krok 3

    Cosinus 150°

    cos⁡150∘=cos⁡(180∘−30∘)=−cos⁡30∘=−32\cos 150^\circ = \cos(180^\circ - 30^\circ) = -\cos 30^\circ = -\frac{\sqrt3}{2}.

  4. Krok 4

    Składasz wynik

    0+32⋅(−32)=−340 + \frac{\sqrt3}{2} \cdot \left(-\frac{\sqrt3}{2}\right) = -\frac{3}{4}
Odpowiedź:

−34-\frac34. Zero z sinusa kąta półpełnego skraca rachunek o połowę, a znak minus pochodzi z cosinusa kąta rozwartego.

Teraz ty

Spróbuj sam zadania tego samego typu z prawdziwego arkusza CKE: wyrażenie z sinusem kąta rozwartego, którego wynik zapisujesz jako sinus innego kąta.

Wartość wyrażenia sin⁡120∘−cos⁡30∘\sin 120^\circ-\cos 30^\circ jest równa
  • A. sin⁡90∘\sin 90^\circ
  • B. sin⁡150∘\sin 150^\circ
  • C. sin⁡0∘\sin 0^\circ
  • D. sin⁡60∘\sin 60^\circ
Pokaż rozwiązanie

Rozwiązanie wczytuje się po otwarciu. Otwórz w aplikacji.

Typowe błędy przy sin 180 stopni

Sin 180 a inne kąty specjalne

Kąt półpełny dobrze jest znać razem z sąsiadami, bo zadania lubią je zestawiać. Wszystkie odczytasz z czterech punktów na osiach okręgu jednostkowego:

  • •0∘0^\circ i 360∘360^\circ: punkt (1,0)(1, 0), więc sinus 00, cosinus 11,
  • •90∘90^\circ: punkt (0,1)(0, 1), więc sinus 11, cosinus 00,
  • •180∘180^\circ: punkt (−1,0)(-1, 0), więc sinus 00, cosinus −1-1,
  • •270∘270^\circ: punkt (0,−1)(0, -1), więc sinus −1-1, cosinus 00.

Dzięki okresowości sin⁡(α+360∘)=sin⁡α\sin(\alpha + 360^\circ) = \sin\alpha ta czwórka wystarcza dla dowolnie dużego kąta na osi. Na przykład sin⁡540∘=sin⁡(540∘−360∘)=sin⁡180∘=0\sin 540^\circ = \sin(540^\circ - 360^\circ) = \sin 180^\circ = 0, a sin⁡450∘=sin⁡90∘=1\sin 450^\circ = \sin 90^\circ = 1. Sinus jest też funkcją nieparzystą, czyli sin⁡(−α)=−sin⁡α\sin(-\alpha) = -\sin\alpha, więc sin⁡(−180∘)=−sin⁡180∘=0\sin(-180^\circ) = -\sin 180^\circ = 0.

Kąty spoza tabeli sprowadzasz w dwóch ruchach: najpierw odejmujesz pełne obroty 360∘360^\circ, potem wzorem redukcyjnym przechodzisz do kąta ostrego. Kąt 510∘510^\circ to 510∘−360∘=150∘510^\circ - 360^\circ = 150^\circ, a sin⁡150∘=12\sin 150^\circ = \frac12.

Jak sin 180 pojawia się w równaniach trygonometrycznych

Na rozszerzeniu fakt, że sinus zeruje się co 180∘180^\circ, jest punktem startu w równaniach. Równanie sin⁡x=0\sin x = 0 ma rozwiązania x=kπx = k\pi, gdzie kk jest liczbą całkowitą. W przedziale [0,2π][0, 2\pi] to trzy liczby: 00, π\pi i 2π2\pi.

Przykład: równanie sin⁡2x=0\sin 2x = 0 daje 2x=kπ2x = k\pi, czyli x=kπ2x = \frac{k\pi}{2}. W przedziale [0,π][0, \pi] to 00, π2\frac{\pi}{2} i π\pi. Wystarczy pamiętać, że sinus zeruje się dokładnie w wielokrotnościach kąta półpełnego, i resztę robi algebra.

Ten sam wzór redukcyjny tłumaczy, dlaczego równanie sin⁡x=12\sin x = \frac12 ma w przedziale (0∘,180∘)(0^\circ, 180^\circ) dwa rozwiązania, a nie jedno. Pierwsze to 30∘30^\circ, które znasz z tabeli. Drugie to 180∘−30∘=150∘180^\circ - 30^\circ = 150^\circ, bo sin⁡150∘=sin⁡30∘\sin 150^\circ = \sin 30^\circ. Uczniowie, którzy pamiętają tylko kąty ostre, gubią to drugie rozwiązanie i tracą punkt. Na podstawie ta sama pułapka wraca w zadaniach o trójkącie, w którym znasz sinus kąta, ale nie wiesz, czy kąt jest ostry, czy rozwarty: wtedy sprawdzasz oba warianty. Metody dla trudniejszych równań zebraliśmy we wpisie o tym, jak rozwiązać równanie trygonometryczne.

Co musisz umieć

  • Podać sin⁡180∘=0\sin 180^\circ = 0, cos⁡180∘=−1\cos 180^\circ = -1 i tg⁡180∘=0\operatorname{tg} 180^\circ = 0 bez zaglądania do tabeli.
  • Uzasadnić wartość sinusa kąta półpełnego punktem (−1,0)(-1, 0) na okręgu jednostkowym.
  • Zamienić sinus kąta rozwartego na sinus kąta ostrego wzorem sin⁡(180∘−α)=sin⁡α\sin(180^\circ - \alpha) = \sin\alpha.
  • Wyznaczyć znak cosinusa kąta rozwartego, gdy znasz jego sinus.
  • Policzyć pole trójkąta albo równoległoboku z sinusem kąta rozwartego.
  • Przeliczyć 180∘180^\circ na π\pi radianów i z powrotem.

Poćwicz na zadaniach z bazy

Sprawdź na zadaniach CKE, czy wzór redukcyjny i znak funkcji w drugiej ćwiartce masz już w ręku.

Następny krok Losuj zadanie z działu Trygonometria

Najczęstsze pytania

Ile wynosi sin 180 stopni?

Sinus 180 stopni wynosi dokładnie 0. Ramię kąta półpełnego leży na ujemnej półosi OxOx, punkt na okręgu jednostkowym to (−1,0)(-1, 0), a sinus to jego druga współrzędna.

Ile wynosi sin π?

sin⁡π=0\sin \pi = 0, bo π\pi radianów to ten sam kąt co 180∘180^\circ. Sinus zeruje się dla każdej wielokrotności π\pi: sin⁡2π=0\sin 2\pi = 0, sin⁡3π=0\sin 3\pi = 0, sin⁡(−π)=0\sin(-\pi) = 0.

Czy sin 180 to to samo co sin 0?

Tak, obie wartości są równe 0, co wynika ze wzoru sin⁡(180∘−α)=sin⁡α\sin(180^\circ - \alpha) = \sin\alpha dla α=0∘\alpha = 0^\circ. Różnią się cosinusy tych kątów: cos⁡0∘=1\cos 0^\circ = 1, a cos⁡180∘=−1\cos 180^\circ = -1.

Ile wynosi sin 360 stopni?

sin⁡360∘=0\sin 360^\circ = 0, bo kąt pełny wraca ramieniem na dodatnią półoś OxOx do punktu (1,0)(1, 0). Z kolei sin⁡270∘=−1\sin 270^\circ = -1, a sin⁡90∘=1\sin 90^\circ = 1.

Czy sinus kąta rozwartego może być ujemny?

Nie, sinus każdego kąta z przedziału (90∘,180∘)(90^\circ, 180^\circ) jest dodatni, bo punkt na ramieniu leży w drugiej ćwiartce nad osią OxOx. Ujemne są tam cosinus i tangens, a sinus spada do zera dopiero w 180∘180^\circ.

Kategoria: Trygonometria

Zobacz wszystkie

Przestań szukać, zacznij ćwiczyć

Prawdziwe zadania z matur CKE z rozwiązaniami krok po kroku. Zacznij od działu, o którym właśnie czytasz.

Ćwicz dział Trygonometria

188 zadań CKE z rozwiązaniami

Ćwicz w aplikacji Sprawna Matura

Te same zadania CKE z rozwiązaniami, brudnopis i kalkulator, także offline.

Pobierz z App StorePobierz z Google Play

Niezbędne pliki cookie utrzymują logowanie i ustawienia. Za Twoją zgodą używamy też analitycznych (PostHog) i reklamowych (Meta, Google Ads), żeby wiedzieć, które kampanie działają. Bez zgody liczymy wizyty anonimowo, bez plików cookie. Wybór zmienisz w każdej chwili. Polityka prywatności