O arkuszu Matura maj 2020
To arkusz z matematyki na poziomie podstawowym z terminu głównego 2020 roku, w formule 2015. Z powodu pandemii COVID-19 egzamin odbył się wyjątkowo w czerwcu, a nie w maju. Arkusz miał 34 zadania: 25 zamkniętych (numery 1-25, każde za 1 punkt) i 9 otwartych (numery 26-34). Zadania 26-31 były warte po 2 punkty, zadania 32 i 33 po 4 punkty, a zadanie 34 - 5 punktów. Razem do zdobycia było 50 punktów, a na rozwiązanie arkusza 170 minut. Do zdania matury wystarczało 30% punktów, czyli 15.


Zadania sprawdzały następujące działy (w nawiasach numery zadań):
- •liczby, potęgi, logarytmy i procenty (1-4),
- •równania i nierówności (5, 6, 10, 26, 27) oraz dowód nierówności (28),
- •funkcje i proste, w tym funkcja kwadratowa (7-9, 11-13, 16),
- •ciągi arytmetyczne i geometryczne (14, 15, 33),
- •trygonometria (19, 31),
- •geometria analityczna (18, 20, 32),
- •planimetria (17, 22, 29) i stereometria (24, 25, 34),
- •kombinatoryka, statystyka i rachunek prawdopodobieństwa (21, 23, 30).
Poniżej znajdziesz omówienie zadań zamkniętych z kluczem odpowiedzi do wszystkich 25, a potem pełne rozwiązania wszystkich zadań otwartych. Pod każdym rozwiązaniem jest link do zadania na Sprawnej Maturze, gdzie możesz rozwiązać je samodzielnie.
Zadania zamknięte (1-25) - omówienie szczegółowe
Zadania zamknięte dawały połowę punktów arkusza: 25 z 50. Dzielimy je na grupy tematyczne i w każdej rozwiązujemy krok po kroku jedno lub dwa zadania. Odpowiedzi do wszystkich 25 zadań są w tabeli na końcu tej części.
Zadania 1-6: liczby, potęgi, logarytmy, procenty i równania
W tej grupie są: wartość wyrażenia dla (zadanie 1), działania na potęgach (2), logarytm z pierwiastka (3), obniżka i podwyżka ceny (4), nierówność liniowa (5) oraz suma rozwiązań równania w postaci iloczynowej (6).
Zadanie 1 - wartość wyrażenia z pierwiastkiem (1 pkt) ↗
- A
- B
- C
- D
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Rozwiązanie:
Wyrażenie to kwadrat różnicy: . Dla mamy , więc:
Ten sam wynik daje bezpośrednie podstawienie: .
Zadanie 4 - powrót do ceny po obniżce (1 pkt) ↗
- A
- B
- C
- D
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Rozwiązanie:
Po obniżce . Podwyżka musi wynieść , ale procent liczymy od nowej, niższej ceny :
Podwyżka o (odpowiedź B) dałaby tylko .
Zadania 7-13: funkcje, równania i proste
Zadania 7, 8 i 9 dotyczą tej samej funkcji kwadratowej o wierzchołku . W zadaniu 8 jej największa wartość w przedziale to , a w zadaniu 9 oś symetrii paraboli ma równanie . Dalej są: równanie (10), znaki współczynników funkcji liniowej odczytane z wykresu (11), wartość funkcji (12) i proste równoległe (13).
Zadanie 7 - współczynnik a funkcji kwadratowej (1 pkt) ↗
- A
- B
- C
- D
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Rozwiązanie:
Wierzchołek należy do wykresu, więc jego współrzędne spełniają wzór funkcji:
Ujemne zgadza się z tym, że wierzchołek leży nad osią , a miejsca zerowe to i : ramiona paraboli są skierowane w dół.
Zadanie 10 - równanie z kwadratem dwumianu (1 pkt) ↗
- Anie ma rozwiązań.
- Bma dokładnie jedno rozwiązanie: .
- Cma dokładnie jedno rozwiązanie: .
- Dma dwa różne rozwiązania: i .
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Rozwiązanie:
Rozpisujemy prawą stronę ze wzoru skróconego mnożenia:
Sprawdzenie: dla obie strony są równe . Nie wolno tu dzielić obu stron przez : to wyrażenie jest zerem właśnie dla , więc po takim dzieleniu znika jedyne rozwiązanie i wychodzi sprzeczność (odpowiedź A).
ma dokładnie jedno rozwiązanie: .
Zadania 14-16: ciągi i funkcja liniowa
Dwa zadania z ciągów: różnica wyrazów ciągu (14) i suma czterech wyrazów ciągu arytmetycznego (15). Zadanie 16 dotyczy punktu na wykresie funkcji liniowej.
Zadanie 15 - suma wyrazów ciągu arytmetycznego (1 pkt) ↗
- A
- B
- C
- D
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Rozwiązanie:
Cofamy się od czwartego wyrazu, odejmując różnicę :
To samo daje wzór na sumę: .
Zadanie 16 - punkt na wykresie funkcji liniowej (1 pkt) ↗
- A
- B
- C
- D
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Rozwiązanie:
Podstawiamy współrzędne punktu do wzoru funkcji:
Zadania 17-20: planimetria, geometria analityczna i trygonometria
Kąt środkowy i kąt wpisany w okrąg (17), prosta przez dwa punkty (18), wyrażenie trygonometryczne w trójkącie prostokątnym (19) i symetria względem początku układu współrzędnych (20). Więcej zadań znajdziesz w działach trygonometria i geometria analityczna.
Zadanie 18 - prosta przez dwa punkty (1 pkt) ↗
- A
- B
- C
- D
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Rozwiązanie:
Współczynnik kierunkowy to iloraz przyrostów:
Wyraz wolny z punktu : , więc . Sprawdzenie punktem : .
Zadanie 20 - symetria względem początku układu (1 pkt) ↗
- A
- B
- C
- D
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Rozwiązanie:
W symetrii względem początku układu obie współrzędne zmieniają znak, więc . Ze wzoru na długość odcinka:
Zadania 21-23: kombinatoryka, planimetria i statystyka
Liczby dwucyfrowe o niepowtarzających się cyfrach (21), pole czworokąta wyciętego z prostokąta (22, dział planimetria) i mediana dwóch zestawów danych (23).
Zadanie 21 - liczby dwucyfrowe bez powtórzeń (1 pkt) ↗
- A
- B
- C
- D
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Rozwiązanie:
Cyfrę dziesiątek wybieramy na sposobów. Cyfrę jedności na sposoby, bo nie może powtórzyć cyfry dziesiątek. Zera wśród cyfr nie ma, więc każdy wybór daje liczbę dwucyfrową. Z reguły mnożenia:
Zadanie 23 - mediana dwóch zestawów danych (1 pkt) ↗
- A
- B
- C
- D
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Rozwiązanie:
Porządkujemy drugi zestaw: . Danych jest pięć, więc medianą jest środkowa liczba, czyli .
Pierwszy zestaw jest już uporządkowany i ma cztery liczby, więc jego mediana to średnia dwóch środkowych:
Liczba leży między a , więc zestaw rzeczywiście jest uporządkowany rosnąco.
Zadania 24-25: stereometria
Sześcian o danej przekątnej (24) i bryła złożona z dwóch stożków o wspólnej podstawie (25).
Zadanie 24 - pole powierzchni sześcianu (1 pkt) ↗
- A
- B
- C
- D
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Rozwiązanie:
Przekątna sześcianu o krawędzi ma długość , więc . Powierzchnię tworzy sześć kwadratów:
Zadanie 25 - dwa stożki o wspólnej podstawie (1 pkt) ↗
- A
- B
- C
- D
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Rozwiązanie:
Objętość stożka to . Oba stożki mają tę samą podstawę, więc ich objętości są w tym samym stosunku co wysokości, czyli . Wyższy stożek ma objętość:
Cała bryła: .
Klucz odpowiedzi do zadań zamkniętych
| Zadanie | Odpowiedź |
|---|---|
| 1 | B. |
| 2 | C. |
| 3 | D. |
| 4 | A. |
| 5 | A. |
| 6 | B. |
| 7 | D. |
| 8 | C. |
| 9 | B. |
| 10 | B. ma dokładnie jedno rozwiązanie: |
| 11 | D. |
| 12 | B. |
| 13 | C. |
| 14 | D. |
| 15 | C. |
| 16 | D. |
| 17 | D. |
| 18 | A. |
| 19 | B. |
| 20 | A. |
| 21 | C. |
| 22 | C. |
| 23 | A. |
| 24 | A. |
| 25 | B. |
Zadania otwarte - rozwiązania szczegółowe
Zadania otwarte dawały drugą połowę punktów arkusza: sześć zadań za 2 punkty, dwa za 4 punkty i jedno za 5. Każde wymagało pełnego zapisu rozwiązania.
Zadanie 26 - nierówność kwadratowa (otwarte, 2 pkt) ↗
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Rozwiązanie:
Krok 1. Przenosimy wszystko na lewą stronę i porządkujemy:
Krok 2. Miejsca zerowe:
Szybciej: , co daje od razu te same miejsca zerowe. Nie wolno natomiast dzielić obu stron przez , bo znak tego wyrażenia zależy od .
Krok 3. Współczynnik przy jest dodatni, ramiona paraboli idą w górę, więc wartości dodatnie są na zewnątrz miejsc zerowych.
Zadanie 27 - równanie w postaci iloczynowej (otwarte, 2 pkt) ↗
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Rozwiązanie:
Iloczyn jest zerem, gdy zeruje się któryś z czynników.
Pierwszy czynnik: , więc , czyli lub .
Drugi czynnik: , więc lub .
, , lub .
Zadanie 28 - dowód nierówności (otwarte, 2 pkt) ↗
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Rozwiązanie:
Rozpisujemy lewą stronę i dzielimy na :
Liczby i są różne, więc i . Do tego . Suma liczby dodatniej i nieujemnej jest dodatnia. Bez założenia dostalibyśmy tylko nierówność nieostrą, bo dla wyrażenie jest równe .
dla , co należało wykazać.
Zadanie 29 - trójkąt równoboczny, dowód (otwarte, 2 pkt) ↗
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Rozwiązanie:
Krok 1. Niech będzie długością boku trójkąta. Wysokość trójkąta równobocznego to , więc:
Krok 2. Trójkąty i są prostokątne (kąty proste przy i ) i mają wspólny kąt przy wierzchołku . Mają więc równe kąty, czyli są podobne.
Krok 3. Z podobieństwa:
Bok ma długość , więc .
, co należało wykazać.
Zadanie 30 - prawdopodobieństwo, dwa rzuty kostką (otwarte, 2 pkt) ↗
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Rozwiązanie:
Wszystkich wyników dwóch rzutów jest .
Zdarzenie to pary z piątką w pierwszym rzucie ( par) albo w drugim ( par). Para jest w obu grupach, więc liczymy ją raz: . To samo daje zdarzenie przeciwne: bez żadnej piątki jest par, a .
Zadanie 31 - tangens kąta ostrego (otwarte, 2 pkt) ↗
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Rozwiązanie:
Kąt jest ostry, więc i możemy pomnożyć obie strony przez :
Dzielimy przez i korzystamy z :
Zadanie 32 - kwadrat w układzie współrzędnych (otwarte, 4 pkt) ↗
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Rozwiązanie:
Krok 1. Przekątne kwadratu są prostopadłe, więc prosta ma współczynnik kierunkowy , bo .
Krok 2. Prosta przechodzi przez :
Krok 3. Punkt przecięcia przekątnych:
Krok 4. Przekątne kwadratu dzielą się na połowy, więc :
Krok 5. Pole kwadratu z przekątnej: .
punkt przecięcia przekątnych , pole kwadratu .
Zadanie 33 - iloraz ciągu geometrycznego (otwarte, 4 pkt) ↗
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Rozwiązanie:
Krok 1. Zapisujemy wyrazy przez i : , . Wtedy:
Krok 2. Wyrazy są dodatnie, więc i zostaje równanie kwadratowe:
Krok 3. Sprawdzamy przedział, porównując kwadraty liczb dodatnich: i . Liczba ma kwadrat , więc leży poza przedziałem. Liczba ma kwadrat , a , więc do przedziału należy.
Zadanie 34 - objętość ostrosłupa prawidłowego czworokątnego (otwarte, 5 pkt) ↗
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Rozwiązanie:
Krok 1. Niech będzie krawędzią podstawy, a wysokością ostrosłupa. Kąt nachylenia ściany bocznej leży w trójkącie prostokątnym o przyprostokątnych i (odległość środka podstawy od krawędzi). Z tangensa:
Krok 2. Krawędź boczna jest przeciwprostokątną trójkąta o przyprostokątnych i połowie przekątnej podstawy :
Krok 3. Wysokość: .
Krok 4. Objętość:
Najczęstsze błędy w tym arkuszu
Błąd 1: procent liczony od złej wartości
W zadaniu 4 podwyżkę liczy się od ceny po obniżce, a nie od ceny wyjściowej. Obniżka o i podwyżka o nie wracają do punktu wyjścia: . Potrzebna podwyżka to .
Błąd 2: brak zmiany znaku nierówności
W zadaniu 5 po wymnożeniu nawiasów mamy . Jeśli przeniesiesz wyrazy tak, że zostanie , to przy dzieleniu przez musisz odwrócić znak: . Bez zmiany znaku wychodzi przedział z odpowiedzi D.
Błąd 3: dzielenie przez wyrażenie z niewiadomą
W zadaniu 10 podzielenie obu stron przez gubi jedyne rozwiązanie i prowadzi do błędnej odpowiedzi A. W zadaniu 26 podzielenie nierówności przez jest błędem z innego powodu: nie znasz znaku tego wyrażenia, więc nie wiesz, czy zmienić kierunek nierówności. W obu przypadkach bezpieczniej jest przenieść wszystko na jedną stronę i wyłączyć wspólny czynnik przed nawias.
Błąd 4: wartość największa zawsze w wierzchołku
W zadaniu 8 największą wartością jest , bo pierwsza współrzędna wierzchołka, , należy do przedziału . Gdyby wierzchołek leżał poza przedziałem, trzeba by porównać wartości na jego końcach: tutaj i , i to są odpowiedzi B i A.
Błąd 5: niepełne uzasadnienie w dowodzie
W zadaniu 28 sama postać to za mało. Trzeba napisać, dlaczego suma jest dodatnia, a nie tylko nieujemna: , więc . W zadaniu 29 trzeba wskazać, dlaczego trójkąty są podobne, zanim ułożysz proporcję.
Błąd 6: rachunki na ułamkach
W zadaniu 32 współrzędna i współczynnik prowadzą do równania z ułamkami. Najpewniej sprowadzić je do wspólnego mianownika albo pomnożyć całe równanie przez , zamiast liczyć na przybliżeniach dziesiętnych.
Błąd 7: pomylone funkcje trygonometryczne
W zadaniu 19 cosinus jednego kąta ostrego trójkąta prostokątnego to sinus drugiego: , więc . W zadaniu 31 kluczowe jest zauważenie, że .
Błąd 8: podwójnie policzone zdarzenie
W zadaniu 30 para ma piątkę w obu rzutach. Kto doda par z piątką w pierwszym rzucie i z piątką w drugim, policzy ją dwa razy i dostanie zamiast . Zdarzenie przeciwne () chroni przed tym błędem.
Jak przygotować się na podobny arkusz
Poniżej działy, które sprawdzał arkusz z 2020 roku, z numerami zadań do powtórki.
Systematyczne ćwiczenie funkcji kwadratowej
Funkcja kwadratowa wróciła w tym arkuszu w zadaniach 7-9 i w nierówności z zadania 26. Powinieneś umieć:
- •przechodzić między postacią ogólną, kanoniczną i iloczynową,
- •wyznaczać wierzchołek paraboli i oś symetrii,
- •znajdować największą i najmniejszą wartość w przedziale,
- •rozwiązywać nierówności kwadratowe.
Ćwicz zadania z tego zakresu regularnie, najlepiej codziennie.
Pogłębianie wiedzy o ciągach
Ciągi arytmetyczne i geometryczne pojawiły się w zadaniach 14, 15 i 33:
- •znaj i stosuj wzory na -ty wyraz,
- •umiej obliczać sumy początkowych wyrazów,
- •zapisuj kolejne wyrazy przez i albo i , jak w zadaniu 33.
Opanowanie trygonometrii
Trygonometria była w zadaniach 19 i 31:
- •zapamiętaj wartości sinusa, cosinusa i tangensa dla kątów , i ,
- •znaj definicje funkcji trygonometrycznych w trójkącie prostokątnym,
- •stosuj tożsamości i .
Rysowanie i analiza geometrii analitycznej
Układ współrzędnych ułatwia rozwiązywanie wielu zadań z geometrii analitycznej. W tym arkuszu były to zadania 18, 20 i 32:
- •obliczanie długości odcinka,
- •równanie prostej przez dwa punkty,
- •proste prostopadłe i punkt przecięcia dwóch prostych.
Nie zapominaj o planimetrii
Geometria płaska (planimetria) to zadania 17, 22 i 29:
- •kąt środkowy i kąt wpisany w okrąg,
- •pola wielokątów,
- •podobieństwo trójkątów, twierdzenie Pitagorasa i twierdzenie Talesa.
Rozwiązywanie zadań maturalnych z lat poprzednich
Najlepszy sposób na przygotowanie to rozwiązywanie całych arkuszy z poprzednich lat. Po arkuszu z 2020 roku sprawdź również matura maj 2021 rozwiązania i matura maj 2022 rozwiązania.
Dla bardziej systematycznego ćwiczenia korzystaj z losowego zadania maturalnego dostępnego na sprawnamatura.pl - każde losowanie przygotowuje Cię na niespodziewane zadania.
Zalecane podejście do nauki
- 1.Systematyczność - ucz się 30-45 minut dziennie, a nie w ostatniej chwili
- 2.Zróżnicowanie - zmieniaj rodzaje zadań, żeby ćwiczyć rozpoznawanie, którą metodę wybrać
- 3.Analiza błędów - po każdym teście sprawdź, gdzie robiłeś błędy
- 4.Wyjaśnianie koncepcji - tłumaczenie komuś innemu dobrze utrwala wiedzę
- 5.Czasomierz - ćwicz rozwiązywanie zadań pod presją czasu; ten arkusz trwał 170 minut, a obecna matura podstawowa trwa 180 minut
Podsumowanie
Arkusz z 2020 roku sprawdzał materiał z całej podstawy: od potęg, logarytmów i procentów, przez funkcje, równania i ciągi, po geometrię płaską, analityczną i przestrzenną oraz prawdopodobieństwo. Najwięcej punktów dawały trzy ostatnie zadania otwarte: kwadrat w układzie współrzędnych, ciąg geometryczny i ostrosłup, razem 13 z 50.
Kluczem do sukcesu było:
- •systematyczne ćwiczenie podstawowych pojęć,
- •rozumienie, a nie tylko zapamiętywanie procedur,
- •praktykowanie rozwiązywania zadań otwartych z pełnym uzasadnieniem,
- •regularny kontakt z zadaniami z poprzednich lat.
Jeśli przygotowujesz się do matury w 2027 roku, pamiętaj, że ten arkusz jest w formule 2015, a Ty zdajesz w formule 2023: inny jest czas, układ i część typów zadań. Same umiejętności z tego arkusza, takie jak równania, funkcje, ciągi i geometria, nadal się przydają.
Matematyka to kwestia praktyki. Im więcej zadań rozwiążesz, tym pewniej poczujesz się na egzaminie.

