O arkuszu Matura maj 2019
Matura z matematyki na poziomie podstawowym z maja 2019 roku była egzaminem w formule 2015. Arkusz miał 34 zadania: 25 zamkniętych (numery 1-25, każde za 1 punkt) i 9 otwartych (numery 26-34). Zadania 26-31 były warte po 2 punkty, zadania 32 i 33 po 4 punkty, a zadanie 34 - 5 punktów. Razem do zdobycia było 50 punktów, a na rozwiązanie arkusza 170 minut. Do zdania matury wystarczało 30% punktów, czyli 15.


Zadania otwarte dotyczyły kolejno: równania wielomianowego (26), nierówności kwadratowej (27), dowodu nierówności (28), dowodu o kątach w okręgu (29), prawdopodobieństwa (30), trapezu prostokątnego (31), ciągu arytmetycznego (32), symetralnej odcinka w układzie współrzędnych (33) i ostrosłupa prawidłowego czworokątnego (34).
Poniżej znajdziesz omówienie zadań zamkniętych z kluczem odpowiedzi do wszystkich 25, a potem pełne rozwiązania wszystkich zadań otwartych. Pod każdym rozwiązaniem jest link do zadania na Sprawnej Maturze, gdzie możesz rozwiązać je samodzielnie.
Zadania zamknięte (1-25) - omówienie
Zadania zamknięte dzielimy na grupy tematyczne. W każdej grupie rozwiązujemy krok po kroku jedno lub dwa zadania. Odpowiedzi do wszystkich 25 zadań są w tabeli na końcu tej części.
Liczby, procenty i równania (zadania 1-6)
Arkusz otwierają: logarytm (zadanie 1), liczba cyfr iloczynu potęg (2), procenty i punkty procentowe (3), równanie z ułamkami (4), układ równań z parametrem (5) i równanie wymierne (6).
Zadanie 3 - procenty i punkty procentowe (1 pkt) ↗
- A
- B
- C
- D
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Rozwiązanie:
Prowizja spadła z do , czyli o punkt procentowy. Pytanie dotyczy jednak tego, o ile procent zmalała sama prowizja, więc różnicę dzielimy przez starą wartość:
Odpowiedź A () myli punkt procentowy z procentem.
Zadanie 6 - równanie wymierne (1 pkt) ↗
- Ama trzy różne rozwiązania:
- Bma trzy różne rozwiązania:
- Cma dwa różne rozwiązania:
- Dma dwa różne rozwiązania:
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Rozwiązanie:
Mianownik nie może być zerem, więc . Ułamek jest równy zeru wtedy, gdy zeruje się licznik:
Obie liczby są różne od , więc równanie ma dwa rozwiązania. Liczba z odpowiedzi A zeruje mianownik, a nie licznik, dlatego rozwiązaniem nie jest.
ma dwa różne rozwiązania: , .
Funkcja liniowa i funkcja kwadratowa (zadania 7-10)
Zadanie 7 dotyczy miejsca zerowego funkcji liniowej. Zadania 8, 9 i 10 pytają o tę samą funkcję kwadratową : jej wierzchołek to , a miejsca zerowe to i . W zadaniu 9 największa wartość w przedziale to (dla ), a w zadaniu 10 osią symetrii wykresu jest prosta . Więcej o paraboli znajdziesz w dziale funkcja kwadratowa.
Zadanie 7 - miejsce zerowe funkcji liniowej (1 pkt) ↗
- A
- B
- C
- D
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Rozwiązanie:
Przyrównujemy wzór funkcji do zera i dzielimy obie strony przez :
Zadanie 8 - zbiór wartości funkcji kwadratowej (1 pkt) ↗
- A
- B
- C
- D
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Rozwiązanie:
Funkcja ma dwa miejsca zerowe, a wierzchołek ma drugą współrzędną , czyli leży pod osią . Taka parabola ma ramiona skierowane w górę, więc w wierzchołku funkcja osiąga wartość najmniejszą, a największej wartości nie ma. Zbiór wartości odczytujemy z osi : od do .
Ciągi i trygonometria (zadania 11-13)
Dwa zadania z ciągów: suma ośmiu wyrazów ciągu arytmetycznego (11) i iloraz ciągu geometrycznego (12). Zadanie 13 to cosinus kąta ostrego wyznaczony z sinusa.
Zadanie 12 - iloraz ciągu geometrycznego (1 pkt) ↗
- A
- B
- C
- D
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Rozwiązanie:
Piąty wyraz powstaje z trzeciego przez dwukrotne pomnożenie przez iloraz: . Stąd:
Przy ujemnym ilorazie wyrazy ciągu zmieniałyby znak na przemian, a z treści wszystkie są dodatnie. Zostaje .
Zadanie 13 - cosinus z sinusa (1 pkt) ↗
- A
- B
- C
- D
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Rozwiązanie:
Z jedynki trygonometrycznej:
Kąt jest ostry, więc cosinus jest dodatni: . Odpowiedź C () to kwadrat cosinusa, a nie cosinus.
Planimetria (zadania 14-16)
Trzy zadania z planimetrii: kąty wpisane w okrąg opisany na trójkącie równobocznym (14), styczna do dwóch okręgów (15) i pole rombu (16).
Zadanie 15 - styczna do dwóch okręgów (1 pkt) ↗
- A
- B
- C
- D
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Rozwiązanie:
Promień poprowadzony do punktu styczności jest prostopadły do stycznej, więc trójkąty i są prostokątne. Kąty i są wierzchołkowe, czyli równe. Trójkąty mają więc równe kąty i są podobne, a stosunek odpowiednich boków jest stały:
Punkt leży na odcinku , więc :
Zadanie 16 - pole rombu (1 pkt) ↗
- A
- B
- C
- D
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Rozwiązanie:
Pole rombu o boku i kącie to . Ze wzoru redukcyjnego , więc:
Proste i punkty w układzie współrzędnych (zadania 17-20)
Proste równoległe (17), prosta prostopadła przechodząca przez dany punkt (18), obraz prostej w symetrii względem początku układu (19) i długość odcinka (20).
Zadanie 17 - proste równoległe (1 pkt) ↗
- A
- B
- C
- D
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Rozwiązanie:
Proste równoległe mają równe współczynniki kierunkowe:
Wyrazy wolne i są różne, więc dla proste są równoległe i się nie pokrywają.
Zadanie 20 - okrąg wpisany w kwadrat (1 pkt) ↗
- A
- B
- C
- D
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Rozwiązanie:
Okrąg wpisany w kwadrat dotyka wszystkich czterech boków, więc jego średnica jest równa długości boku. Wystarczy policzyć :
Stereometria (zadania 21-22)
Dwa zadania ze stereometrii: przekątna prostopadłościanu i porównanie pól powierzchni kuli i stożka.
Zadanie 21 - przekątna prostopadłościanu (1 pkt) ↗
- A dm
- B dm
- C dm
- D dm
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Rozwiązanie:
Przekątna podstawy, wysokość i przekątna bryły tworzą trójkąt prostokątny. Dwa razy twierdzenie Pitagorasa daje wzór na przekątną prostopadłościanu:
Sprawdzenie zaokrąglenia: , a , więc leży bliżej .
dm
Zadanie 22 - kula i stożek (1 pkt) ↗
- A
- B
- C
- D
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Rozwiązanie:
Pole powierzchni kuli to , a pole powierzchni całkowitej stożka to . Przyrównujemy je dla i dzielimy przez :
Statystyka, kombinatoryka i prawdopodobieństwo (zadania 23-25)
Mediana zestawu z niewiadomą (23), liczenie liczb pięciocyfrowych (24) i losowanie kuli z pudełka (25). Więcej zadań tego typu znajdziesz w dziale prawdopodobieństwo.
Zadanie 23 - mediana z niewiadomą (1 pkt) ↗
- A
- B
- C
- D
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Rozwiązanie:
Najpierw porządkujemy znane liczby: . Danych jest sześć, więc mediana to średnia trzeciej i czwartej liczby po uporządkowaniu.
Gdyby , w środku stałyby i , a mediana wyniosłaby . Gdyby , w środku stałyby i , a mediana wyniosłaby . Liczba musi więc stać w środku obok :
Sprawdzenie: ma medianę .
Zadanie 24 - liczby pięciocyfrowe z cyfr 0, 2 i 5 (1 pkt) ↗
- A
- B
- C
- D
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Rozwiązanie:
Liczba pięciocyfrowa nie może zaczynać się od zera, więc na pierwszym miejscu stoi albo . Na każdym z pozostałych czterech miejsc może stać dowolna z trzech cyfr. Z reguły mnożenia:
Odpowiedź D () liczy też ciągi zaczynające się od zera, które liczbami pięciocyfrowymi nie są.
Klucz odpowiedzi do zadań zamkniętych
| Zadanie | Odpowiedź |
|---|---|
| 1 | A. |
| 2 | B. cyfr |
| 3 | B. |
| 4 | D. |
| 5 | B. |
| 6 | C. , |
| 7 | C. |
| 8 | C. |
| 9 | D. |
| 10 | D. |
| 11 | A. |
| 12 | A. |
| 13 | D. |
| 14 | A. |
| 15 | C. |
| 16 | A. |
| 17 | D. |
| 18 | B. i |
| 19 | C. |
| 20 | C. |
| 21 | B. dm |
| 22 | D. |
| 23 | B. |
| 24 | C. |
| 25 | A. |
Zadania otwarte - rozwiązania szczegółowe
Zadania 26-34 wymagały pełnego zapisu rozwiązania. Przy każdym podajemy liczbę punktów z arkusza.
Zadanie 26 - równanie wielomianowe (otwarte, 2 pkt) ↗
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Rozwiązanie:
Iloczyn jest równy zeru, gdy zeruje się któryś z czynników.
Pierwszy czynnik: , czyli i .
Drugi czynnik: . Liczymy wyróżnik, uważając na znak przy :
, lub .
Zadanie 27 - nierówność kwadratowa (otwarte, 2 pkt) ↗
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Rozwiązanie:
Miejsca zerowe trójmianu:
Współczynnik przy jest dodatni, więc ramiona paraboli idą w górę. Wartości dodatnie trójmian przyjmuje na zewnątrz przedziału między miejscami zerowymi, a same miejsca zerowe odpadają, bo nierówność jest ostra.
Zadanie 28 - dowód nierówności (otwarte, 2 pkt) ↗
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Rozwiązanie:
Z wyrażenia wydzielamy kwadrat różnicy :
Każdy z trzech składników jest nieujemny, bo kwadrat liczby rzeczywistej jest nieujemny, a mnożenie przez tego nie zmienia. Suma liczb nieujemnych jest nieujemna.
dla dowolnych i , co należało wykazać.
Zadanie 29 - kąty w okręgu, dowód (otwarte, 2 pkt) ↗
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Rozwiązanie:
Krok 1. W trójkącie mamy (promień) i (z treści). Trójkąt jest równoramienny, więc kąty przy podstawie są równe: . Trzeci kąt to .
Krok 2. Punkty , , leżą na jednej prostej, więc kąty i są przyległe:
Krok 3. W trójkącie boki i są promieniami, więc , a stąd:
Krok 4. Punkty , , leżą na jednej prostej, więc kąty , i dają razem kąt półpełny:
, co należało wykazać.
Zadanie 30 - prawdopodobieństwo, losowanie ze zwracaniem (otwarte, 2 pkt) ↗
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Rozwiązanie:
Losujemy ze zwracaniem, więc wszystkich par jest .
Iloczyn dwóch liczb całkowitych jest nieparzysty tylko wtedy, gdy obie liczby są nieparzyste. Za każdym razem trzeba więc wylosować , albo : .
Zadanie 31 - przekątna trapezu prostokątnego (otwarte, 2 pkt) ↗
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Rozwiązanie:
Ramię jest wysokością trapezu (kąty proste przy wierzchołkach i ).
Krok 1. Trójkąt jest prostokątny, a kąt ma . Bok leży naprzeciw tego kąta, więc jest połową przeciwprostokątnej :
Krok 2. Trójkąt jest prostokątny z kątem prostym przy , a to jego przeciwprostokątna:
Zadanie 32 - ciąg arytmetyczny (otwarte, 4 pkt) ↗
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Rozwiązanie:
Krok 1. Średnia sześciu wyrazów to , więc ich suma to .
Krok 2. Każdy wyraz zapisujemy przez i : . Suma sześciu pierwszych wyrazów to:
Dla :
Krok 3. Szukamy , dla którego :
, .
Zadanie 33 - symetralna odcinka (otwarte, 4 pkt) ↗
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Rozwiązanie:
Krok 1. Symetralna jest prostopadła do odcinka i przechodzi przez jego środek. Prosta ma więc współczynnik kierunkowy , bo .
Krok 2. Prosta przechodzi przez :
Krok 3. Środek odcinka to punkt przecięcia prostej z symetralną:
Krok 4. Ze wzoru na środek odcinka i :
Sprawdzenie: , więc leży na prostej .
punkt , czyli .
Zadanie 34 - ostrosłup prawidłowy czworokątny (otwarte, 5 pkt) ↗
Pokaż rozwiązanie krok po kroku
Rozwiązanie:
Krok 1. Pole podstawy to , więc pole całkowite to , a pole czterech ścian bocznych to . Jedna ściana ma pole .
Krok 2. Ściana boczna to trójkąt o podstawie , więc jego wysokość spełnia:
Krok 3. Wysokość ostrosłupa , połowa krawędzi podstawy i wysokość ściany bocznej tworzą trójkąt prostokątny:
Krok 4. Kąt leży w trójkącie prostokątnym z wysokością , połową przekątnej podstawy i krawędzią boczną :
Krok 5. Cosinus to stosunek przyprostokątnej przy kącie do przeciwprostokątnej:
Najczęstsze błędy w tym arkuszu
Błąd 1: punkt procentowy zamiast procentu
W zadaniu 3 prowizja spadła z do . To spadek o punkt procentowy, ale o wartości prowizji. Odpowiedź A () to właśnie pomylenie tych dwóch pojęć.
Błąd 2: rozwiązanie, które zeruje mianownik
W zadaniu 6 liczba zeruje mianownik ułamka , więc nie należy do dziedziny równania. Zanim przyrównasz licznik do zera, zapisz założenie i na końcu sprawdź z nim wyniki.
Błąd 3: mediana z nieuporządkowanych danych
W zadaniu 23 liczby podano w kolejności . Kto weźmie dwie środkowe bez porządkowania, czyli i , dostanie (odpowiedź A). Medianę liczy się zawsze po ustawieniu danych od najmniejszej do największej.
Błąd 4: kwadrat cosinusa zamiast cosinusa
W zadaniu 13 z jedynki trygonometrycznej wychodzi , a to jest jedna z odpowiedzi (C). Trzeba jeszcze wyciągnąć pierwiastek i wybrać znak: kąt ostry ma dodatni cosinus, więc .
Błąd 5: zero na pierwszym miejscu
W zadaniu 24 wynik (odpowiedź D) liczy także zapisy w rodzaju , a to nie są liczby pięciocyfrowe. Pierwszą cyfrę wybierasz tylko spośród i .
Błąd 6: znak w wyróżniku
W zadaniu 26 przy mamy , więc . Zgubiony minus daje i fałszywy wniosek, że drugi czynnik nie ma miejsc zerowych.
Błąd 7: zły przedział w nierówności
W zadaniu 27 o wyniku decyduje znak współczynnika przy i kierunek nierówności. Przy i znaku rozwiązaniem są przedziały na zewnątrz miejsc zerowych, a nie przedział między nimi. W nierówności liniowej pułapka jest inna: dzielenie obu stron przez liczbę ujemną wymaga odwrócenia znaku, na przykład z wychodzi .
Jak przygotować się na podobny arkusz
1. Systematyczne powtórzenie materiału
Przygotowanie do matury wymaga systematycznego przerobienia każdego działu. Rekomendujemy:
- •Codziennie rozwiązywać 5-10 zadań z danego tematu
- •Robić notatki z popełnionych błędów
- •Sprawdzać rozwiązania krok po kroku
Nasze narzędzie losowe zadania pozwala na codzienne ćwiczenie z różnych działów.
2. Praktyka z arkuszami poprzednich lat
Rozwiązanie kompletnych arkuszy maturalnych to najlepszy trening, bo uczy rozkładać siły na cały egzamin. Poza arkuszem z maja 2019 warto przerobić arkusze z innych lat:
3. Nauka od najczęstszych błędów
Po rozwiązaniu każdego arkusza przeanalizuj błędy. Czy wynikają z:
- •Braku wiedzy teoretycznej?
- •Błędu rachunkowego?
- •Pominięcia warunku z treści zadania (jak dodatnie wyrazy ciągu w zadaniu 12 czy kąt ostry w zadaniu 13)?
4. Głębokie zrozumienie kluczowych działów
W tym arkuszu kilka działów wracało w więcej niż jednym zadaniu:
- •Funkcja kwadratowa - zadania 8, 9, 10 i nierówność w zadaniu 27
- •Ciągi - zadania 11, 12 i 32
- •Planimetria - zadania 14, 15, 16, 29 i 31
- •Stereometria - zadania 21, 22 i 34
5. Podzielenie czasu na zadania zamknięte i otwarte
Arkusz z 2019 roku był przewidziany na 170 minut. Przy ćwiczeniu możesz przyjąć:
- •około 60-70 minut na 25 zadań zamkniętych,
- •około 100-110 minut na 9 zadań otwartych, które wymagają pełnego zapisu.
Obecna matura podstawowa trwa 180 minut i ma inny układ zadań, więc traktuj ten podział jako punkt wyjścia. Nie spędzaj zbyt dużo czasu na jednym zadaniu: przejdź do następnego i wróć później.
6. Podnoszenie szybkości bez straty dokładności
W ostatnich 2-3 tygodniach przed maturą rozwiązuj arkusze na czas. Ustaw limit równy czasowi prawdziwego egzaminu i trzymaj się go.
7. Psychika i pewność siebie
Matura sprawdza nie tylko umiejętności, ale też radzenie sobie ze stresem. Punkty najłatwiej stracić, gdy:
- •w pośpiechu źle przeczytasz polecenie,
- •nie masz planu na kolejność zadań,
- •jeden błąd wytrąci cię z rytmu.
Regularna praktyka buduje pewność siebie. Im więcej arkuszy rozwiążesz, tym mniej zaskoczy cię prawdziwa matura.
Podsumowanie
Arkusz z maja 2019 sprawdzał materiał z całej podstawy: od logarytmów i procentów, przez funkcje i ciągi, po planimetrię, stereometrię, statystykę i prawdopodobieństwo. Najwięcej punktów dawały trzy ostatnie zadania otwarte: ciąg arytmetyczny, symetralna odcinka i ostrosłup, razem 13 z 50.
Kluczem do sukcesu na maturze jest:
- 1.Zrozumienie - nie tylko zapamiętywanie wzorów
- 2.Praktyka - rozwiązywanie dużej liczby zadań
- 3.Analiza błędów - nauka na własnych pomyłkach
- 4.Systematyczność - regularne przygotowania zamiast nauki na ostatnią chwilę
Każde zadanie z tego arkusza możesz rozwiązać na Sprawnej Maturze, korzystając z linków przy rozwiązaniach i w kluczu odpowiedzi.
Z tego samego rocznika mamy też rozwiązany arkusz z terminu dodatkowego: matura czerwiec 2019. Warto go przerobić zaraz po majowym - ten sam zakres, inne zadania.

